معاونت فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی قرآن وطب 2251-6158 7 4 2022 12 22 Typology of death in the intellectual system of Mir Seyyed Ali Hamdani based on verses and traditions گونه شناسی مرگ در منظومه فکری میر سید علی همدانی باتکیه بر آیات و روایات 123 135 189875 FA سیروس مرادی دانشجوی دکتری تصوف و عرفان اسلامی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات،دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. محمد ابراهیم مالمیر دانشیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات وعلوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران اسماعیل منصوری لاریجانی دانشیار گروه تصوف و عرفان اسلامی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 2024 02 06 In this research, Mir Seyyed Ali Hamdani's obituary opinions have been analyzed from the aspect of typology; In this way, after a general look at the concept of death, the issue of death from the point of view of Seyyed Ali Hamdani is presented in a brief way, and in the following, the view of this great mystic on the typology of death is examined. The results of this research show that in Seyyed Ali Hamadani's view, death is the release of a believer from the prison of the world, and it does not mean nothingness and destruction, but rather survival and immortality, and a seeker who is determined to walk; Until it becomes mortal, it will not be burdened with the status of survival. In the intellectual system and the field of view of this mystic, there are two types of death; formal and spiritual (optional and non-optional). Formal and apparent death means the disconnection of the soul from the body and the transfer of the human soul or soul from the ecstasy of the world to the ecstasy of Purgatory; True death is called "spiritual death" and upon achieving it, a person no longer thinks about his virtues and vices. In this state, a person is so immersed in the sea of monotheism that the essence and the names and attributes of the truth are manifested in him, and nothing but divine actions and works are issued from him. The key word of Mir Seyed Ali Hamadani's discourses on death-thinking is based on the emphasis of "voluntary and real death" and the scope of the discourse of voluntary death casts a shadow over his works. True death has been used in two negative and positive meanings; In the sense that, on the one hand, he considered real death as a negative and negative meaning and attributed it to the negligent people because although they are not apparently dead, they are spiritually and spiritually dead and are truly dead. A person calls anyone who does not see the presence of truth in the system of existence as an ignorant person and considers him to have true death. On the other hand, true and spiritual death has a positive meaning; It has been considered unique by some people of mysticism, as a result of which, they did not attribute the attributes of dhimima and moral virtue and even their own existence to themselves, and the Almighty God appeared in their existence. Another thing is that Mir Seyyed Ali Hamdani, like a mystic like Kaysari, considered voluntary death to mean the observation of the truth in all areas of existence and the death of a servant in the truth. <span dir="RTL" lang="FA">در این تحقیق، آراء مرگ شناسانۀ  میرسیّد علی همدانی از جنبه</span>‌<span dir="RTL" lang="FA">ی گونه شناسی مورد واکاوی قرار گرفته است؛ بدین ترتیب پس از نگاهی کلی بر مفهوم مرگ، مسألۀ موت از دیدگاه سید علی همدانی به نحو اجمالی مطرح شده و در ادامه، دیدگاه این  عارف بزرگ در باب گونه شناسی مرگ، بررسی گردیده است. نتایج این پژوهش نمایان</span>‌<span dir="RTL" lang="FA">گر آن است که در منظر سیّد علی همدانی، مرگ رهایی مؤمن از زندان دنیا است و به معنای نیستی ونابودی نیست  بلکه عین بقا وجاودانگی است و سالکی که عزم سلوک در سر دارد؛ تا فانی نگردد، به مقام بقاء بار نمی‌یابد</span>.<span dir="RTL"> در منظومه فکری و قلمرو نگاه این عارف واصل مرگ دوگونه است؛ صوری و معنوی(غیراختیاری و اختیاری). مرگ صوری و ظاهری به</span>‌<span dir="RTL" lang="FA">معنای قطع تعلق نفس از بدن و انتقال نفس یا روح انسان از نشئه دنیا به نشئه برزخ است و مرگ حقیقی را «مرگ معنوی» می</span>‌<span dir="RTL" lang="FA">نامد که با حصول آن، انسان دیگر به اوصاف رذیله و فضیله خویش نظر ندارد و چنان مستغرق در بحر توحید می</span>‌<span dir="RTL" lang="FA">گردد که ذات و اسماء وصفات حقّ در وی متجلّی می</span>‌<span dir="RTL" lang="FA">گردد و از او جز افعال و آثار الهی صادر نمی</span>‌<span dir="RTL" lang="FA">گردد</span>.<span dir="RTL"> کلیدواژۀ گفتمان</span>‌<span dir="RTL" lang="FA">های میر سیّد علی همدانی در باب مرگ</span>‌<span dir="RTL" lang="FA">اندیشی، با تأکید «مرگ اختیاری و حقیقی» پی</span>‌<span dir="RTL" lang="FA">ریزی شده و وسعت گفتمان مرگ اختیاری بر آثارش سایه</span>‌<span dir="RTL" lang="FA">گستر است. مرگ حقیقی در دو معنای سلبی و ایجابی بکار برده است؛ به این معنا که از یک سو مرگ حقیقی را معنایی منفی و سلبی قلمداد نموده و آن را به اهل غفلت نسبت داده است؛ زیرا اگرچه ظاهراً مرده نیستند اما باطناً و از نظر معنوی مرده اند و حقیقتاً میّت هستند. وی هر کس را که حضور حقّ در نظام هستی را مشاهده نکند، محجوب جاهل نامیده و او را دارای مرگ حقیقی می‌داند. از سوی دیگر، برای مرگ حقیقی و معنوی معنای ایجابی و مثبت قائل شده و آن را مختصّ برخی از اهل عرفان دانسته که در اثر آن، اوصاف ذمیمه و حمیده اخلاقی و حتّی وجود خود را هم به خویش نسبت نداده و خدای متعال در وجود ایشان ظهور نموده است. مطلب دیگر اینکه میر سید علی همدانی بسان عرفایی همچون قیصری مرگ ارادی را به معنای مشاهدۀ حقّ در جمیع مجالی وجود و فنای عبد در حقّ دانسته است.</span> https://www.quraniimed.com/article_189875_775e9b560ad5f87236ee07baebcc568a.pdf