معاونت فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی قرآن وطب 2251-6158 10 4 2026 02 20 Vegetarianism from the Perspective of Nutritional Science, the Holy Qur’an, and Islamic Traditions‌ گیاه خواری از دیدگاه علوم تغذیه و قرآن کریم و روایات اسلامی 387 396 241471 FA حمیدرضا ایمانی فر استادیار، گروه روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران 0000-0002-2778-4330 Journal Article 2025 11 18 In recent years, vegetarian diets have gained widespread popularity as modern nutritional approaches, motivated by ethical, environmental, and health-related concerns. This interdisciplinary study provides a comparative analysis of vegetarianism from the perspectives of nutritional science and Islamic teachings. Scientifically, short-term vegetarian diets have demonstrated benefits such as weight loss, improved blood pressure, and reduced LDL cholesterol. However, long-term adherence may result in serious nutritional deficiencies, including vitamin B12, iron, and omega-3, while a balanced omnivorous diet—when guided by nutritional principles—can achieve similar outcomes with greater micronutrient stability. From an Islamic perspective, nutrition is not merely a biological necessity but also a moral and spiritual practice. The Qur’an presents humans as omnivorous beings and permits meat consumption, provided moderation and avoidance of excess are observed. Prophetic traditions (hadith) emphasize that complete abstinence from meat is not acceptable and, in fact, discouraged, while excessive consumption is equally condemned. Thus, Islamic dietary principles advocate a balanced approach based on moderation, diversity, and ethical restraint. This study concludes that vegetarianism may serve as a temporary therapeutic option under specific health conditions, but permanent avoidance of meat is inconsistent with Islamic teachings. The Islamic model of nutrition, rooted in the Qur’an and prophetic traditions, offers a culturally grounded, ethical, and health-conscious framework for long-term dietary practice. در سال‌های اخیر، رژیم‌های گیاه‌خواری به‌عنوان سبک‌های تغذیه‌ای نوین با استقبال گسترده‌ای مواجه شده‌اند. این مقاله با رویکردی میان‌رشته‌ای، به تحلیل تطبیقی رژیم گیاه‌خواری از منظر علوم تغذیه و آموزه‌های اسلامی می‌پردازد. در بخش نخست، یافته‌های علمی نشان می‌دهند که رژیم گیاه‌خواری در کوتاه‌مدت می‌تواند به بهبود شاخص‌های سلامت مانند کاهش وزن، فشارخون و کلسترول کمک کند، اما در بلندمدت ممکن است با کمبودهای تغذیه‌ای جدی همراه باشد. در مقابل، رژیم متعادل همه‌چیزخواری، در صورت رعایت اصول تغذیه‌ای، می‌تواند نتایج مشابهی داشته و از نظر تأمین ریزمغذی‌ها پایدارتر باشد. در بخش دوم، آموزه‌های قرآنی و روایی مرتبط با تغذیه بررسی‌شده‌اند. قرآن کریم انسان را موجودی همه‌چیزخوار معرفی می‌کند و مصرف گوشت را مجاز و در مواردی توصیه‌شده می‌داند، مشروط بر رعایت اعتدال و پرهیز از اسراف. در روایات اهل‌بیت علیهم‌السلام نیز تأکید شده که ترک کامل گوشت نه‌تنها مطلوب نیست، بلکه مورد نهی قرارگرفته است؛ درحالی‌که افراط در مصرف آن نیز نکوهش شده است؛ بنابراین، اسلام الگویی متوازن ارائه می‌دهد که بر پایه‌ همه‌چیزخواریِ معتدل و پرهیز از اسراف استوار است. نتیجه این مطالعه آن است که گیاه‌خواری می‌تواند به‌عنوان روشی درمانی و موقتی برای برخی شرایط جسمانی مفید باشد، اما ترک دائمی گوشت با آموزه‌های اسلامی سازگار نیست. سبک تغذیه‌ای اسلامی، با تأکید بر اعتدال، تنوع غذایی و تربیت اخلاقی، الگویی پایدار و سلامت‌مدار برای زندگی بلندمدت ارائه می‌دهد.

https://www.quraniimed.com/article_241471_b7e6a0c40cbe7aca205bd793d606a6de.pdf