معاونت فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی قرآن وطب 2251-6158 11 1 2026 03 21 Explaining the Quranic foundations of spiritual health within the framework of the "General Outline of Islamic Thought in the Quran" from the perspective of Ayatollah Khamenei تبیین مبانی قرآنی سلامت معنوی در چارچوب «طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن» از منظر آیت الله خامنه‌ای (مدّ ظلّه) 29 41 243832 FA حسین زارع گروه معارف اسلامی،دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران 0009-0001-0566-6122 سعید کاظمی گروه معارف اسلامی،دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران منصور حیدری گروه معارف اسلامی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران حامد شاد گروه معارف اسلامی،دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Journal Article 2025 11 16 Abstract<br><br>Spiritual health is one of the fundamental pillars of human health, which, along with physical, mental, and social health, plays a decisive role in the happiness and excellence of the individual and society. Spirituality and spiritual health are closely related to religion and religious teachings; therefore, addressing spiritual health with a religious approach is necessary. Considering the exclusive legitimacy of Islam and the Quran in comparison to other religions and divine books on the one hand, and the priority of addressing epistemological foundations and infrastructures on the other, we have tried to extract and explain the foundations of spiritual health from the Holy Quran. Accordingly, the anthropological foundations include: “human transphysical essence”, “human purposefulness”, “human free will”, “human tendency to absolute perfection” and “human immortality”. The value-based foundations include: “moral realism” and “the dependence of true happiness on spiritual health”. "The reality and immateriality of spiritual health" is also the most important ontological foundation, and "theism and god worship" is also the most important theological foundation. In epistemological foundations, ways of studying and understanding metaphysical matters have also been examined. The final conclusion is that spiritual health should be examined and studied within the framework of these foundations. The research method is descriptive-analytical using library resources. زمینه و هدف: سلامت معنوی یکی از ارکان اساسی سلامت انسان است که در کنار سلامت جسمی، روانی و اجتماعی، نقش تعیین‌کننده‌ای در سعادت و تعالی فرد و جامعه دارد. معنویت و سلامت معنوی ارتباط وثیقی با دین و آموزه‌های دینی دارد؛ ازاین‌رو پرداختن به سلامت معنوی با رویکرد دینی ضرورت دارد. روش بررسی: این پژوهش با اتکا به روش عقلی و نقلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای به تحلیل داده‌ها به شیوه توصیفی- تحلیلی پرداخته است. هسته اصلی منابع این پژوهش، قرآن کریم و دیدگاه‌های تفسیری آیت الله خامنه‌ای به‌ویژه در کتاب «طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن» است. یافته ها: با توجه به حقانیت انحصاری اسلام و قرآن در مقایسه با دیگر ادیان و کتب آسمانی و اولویت پرداختن به مبانی و زیرساخت‌های معرفتی، مبانی سلامت معنوی شامل: مبانی انسان‌شناختی که عبارتند از: «حقیقت فرابدنی انسان»، «هدفمندی انسان»، «اختیار انسان»، «گرایش انسان به کمال مطلق» و «جاودانگی انسان». مبانی ارزش‌شناختی که عبارتند از: «واقع‌گرایی اخلاقی» و «وابستگی سعادت حقیقی به سلامت معنوی». «واقعی و غیرمادی بودن سلامت معنوی» نیز اهم مبانی هستی‌شناختی، و «خداباوری و خداپرستی» نیز مهم‌ترین مبنا از مبانی الاهیاتی است. در مبانی معرفت‌شناختی نیز راه‌های بررسی و شناخت امور فرامادی بررسی شده‌اند. نتیجه گیری: سلامت معنوی مبانی و پایه‌هایی نظری دارد و هرگونه مطالعه و پژوهش درباره سلامت معنوی و فروعات آن باید بر اساس این مبانی و در چارچوب آن‌ها انجام گیرد. مبانی مزبور در دسته‌های انسان‌شناختی، ارزش‌شناختی، هستی‌شناختی، الاهیاتی، و معرفت‌شناختی بررسی شدند. https://www.quraniimed.com/article_243832_7c18f92bc0c65267715cbef1da3eb80b.pdf