معاونت فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی قرآن وطب 2251-6158 11 1 2026 03 21 Developing an Islamic Model of Moral Education for Children in the Contemporary Family Based on Qur’anic Concepts: A Grounded Theory Approach ارائه‌ی الگوی اسلامی تربیت اخلاقی کودک در خانواده معاصر بر اساس مفاهیم قرآنی؛ با استفاده از نظریه داده‌بنیاد 1 17 243833 FA شیرین رشیدی استادیار گروه فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی دانشگاه علامه طباطبائی دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی Journal Article 2025 12 06 Background and Objective: This study aimed to identify the components of children’s moral education in contemporary Iranian families and propose a model to enhance the effectiveness of family-based education.<br>Methodology: This research was based on grounded theory for its implementation. The participants included 15 specialists and educators in the fields of education and Quranic studies, selected based on theoretical saturation and through purposeful sampling. The data collection tool was a semi-structured interview, and the data were analyzed in three stages: open coding, axial coding, and selective coding using MAXQDA2020 software.<br>Results: The findings revealed that moral education for children can be explained in six dimensions: causal conditions, core categories, contextual conditions, intervening factors, strategies, and outcomes. Causal conditions emphasize the importance of religious role models and modern social changes. Core categories focus on the necessity of balancing traditional teachings with sensitivity to contemporary conditions. Contextual conditions include family structure, economic status, consumer culture, and access to technology as influencing factors, while intervening factors such as parental education level, mental health, family interactions, and peer influences are considered key. The strategies include integrating the reinforcement of moral values with a focus on Quranic teachings, practical role modeling based on the behavior of the Prophet and the Ahl al-Bayt, and strengthening family support inspired by Islamic tradition, which leads to both short-term and long-term outcomes.<br>Conclusion: The proposed model of this study, inspired by Quranic teachings, can enhance the moral education of children within the framework of Islamic culture by strengthening family interactions and promoting Islamic ethical education strategies. هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی مؤلفه‌های تربیت اخلاقی کودک در خانواده ایرانی معاصر و ارائه مدلی برای ارتقای کارآمدی تربیت خانوادگی اجرا شده است. روش پژوهش: این پژوهش از نظر اجرا مبتنی بر نظریه داده بنیاد بود. مشارکت‌کنندگان شامل ۱۵ نفر از متخصصان و فعالان تربیتی و علوم قرآنی بودند که بر اساس اصل اشباع نظری و با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها مصاحبه نیمه‌ساختارمند بود و تحلیل داده‌ها در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA2020 انجام گرفت. یافته ها: یافته‌ها نشان داد تربیت اخلاقی کودک در شش بعد قابل تبیین است: شرایط علّی، مقوله‌های محوری، شرایط زمینه‌ای، عوامل مداخله‌گر، راهبردها و پیامدها. شرایط علّی بر اهمیت الگوهای دینی و تحولات اجتماعی نوین تأکید دارد؛ مقوله‌های محوری بر ضرورت تعادل میان آموزه‌های سنتی و حساسیت نسبت به شرایط معاصر تمرکز دارند. شرایط زمینه‌ای، ساختار خانواده، وضعیت اقتصادی، فرهنگ مصرف و دسترسی به فناوری را عامل مؤثر دانسته و عوامل مداخله‌گر همچون سطح تحصیلات والدین، سلامت روان، تعاملات خانوادگی و تاثیر همسالان را کلیدی می‌داند. در بخش راهبردها، نتایج نشان داد که موفقیت تربیت اخلاقی کودک در گرو تلفیقِ تقویت ارزش‌های اخلاقی با تاکید بر آموزه‌های قرآنی، الگوسازی عملی از سیره پیامبر و اهل‌بیت، آموزش مفهومی اخلاق دینی در گفت‌وگوی خانوادگی، تنظیم محیط دیجیتال مبتنی بر معیارهای شرعی، و تقویت حمایت خانوادگی با الهام از سنت اسلامی است. نتیجه گیری: مدل پیشنهادی این پژوهش، با الهام از آموزه های قرآنی، می تواند با تقویت تعامل خانواده در سایه ارزش های دینی، ارتقای راهبردهای تربیتی مبتنی بر اخلاق اسلامی، مسیر تربیت اخلاقی کودک را در چارچوب فرهنگ اسلامی ارتقا بخشد. https://www.quraniimed.com/article_243833_a1f432c6f840e6d2de0573c860a00d8b.pdf