معاونت فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی قرآن وطب 2251-6158 10 4 2026 02 20 Key Principles and Criteria of Medical Ethics in the Mutual Interaction Between Patient and Medical Staff from the Perspective of the Quran: A Scoping Review of Review Studies اصول و معیارهای کلیدی اخلاق پزشکی در تعامل متقابل بیمار و کادر درمان از دیدگاه قرآن: یک مرور دامنه‌ای بر مطالعات مروری 317 326 241477 FA محمدحسین جوادی دکترای تخصصی مددکاری اجتماعی، استادیار، گروه مددکاری اجتماعی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران. غلامرضا محمدی متخصص بیماریهای کودکان. واحد توسعه تحقیقات بالینی مرکز درمانی ولایت، دانشگاه علوم پزشکی سمنان، سمنان، ایران ثریا سیار دکترای جامعه شناسی، گروه مددکاری اجتماعی، وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی ، تهران، ایران اسماعیل عباسی زاغه کارشناس ارشد مددکاری اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران مسعوده باباخانیان مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی سمنان، سمنان، ایران Journal Article 2025 07 19 Background: This article explores the principles of Islamic medical ethics, which are deeply rooted in religious sources, particularly the Quran, and emphasize ethical conduct within the medical profession. Material and Methods: Employing a domain review methodology, the authors systematically searched major databases PubMed, Web of Science, Scopus, and the Persian SID-using relevant keywords, without time restrictions up to the end of 2024. The inclusion criteria focused on review studies that examined the reciprocal ethical responsibilities between patients and medical staff from the Quranic perspective, as well as those directly addressing the foundational principles of Islamic medical ethics. The quality of the selected studies was assessed using the AMSTAR checklist. Results: A total of ten articles met the inclusion criteria. Key Islamic medical ethics principles highlighted include medical confidentiality, which mandates the protection of patient information and prohibits disclosure without patient consent. The intention behind medical actions is also emphasized; practitioners acting in good faith, even if outcomes are adverse, are not considered liable due to their benevolent intent. The importance of informing patients about their condition and treatment is underscored, with withholding such information viewed as a breach of duty. The value of physicians’ efforts to alleviate patient suffering is recognized. Regarding abortion, Islam considers it a form of "self-murder." Organ transplantation and donation are permitted if they aim to save or improve lives, provided they are conducted knowingly and in accordance with religious principles. Conclusion: The study concludes that a thorough understanding of Islamic ethical principles and Quranic guidance can significantly enhance medical ethics and improve healthcare quality in Islamic societies and potentially beyond. هدف: اصول اخلاق پزشکی اسلامی برگرفته از منابع دینی، به‌ویژه قرآن، بر رفتار اخلاقی و مسئولیت‌پذیری در حرفه پزشکی تأکید دارد. این مقاله با استفاده از روش مرور دامنه‌ای، مطالعات مرتبط بااخلاق پزشکی اسلامی از منظر قرآن را بررسی کرده است. روش‌ها: جستجوی نظام‌مند با کلیدواژه‌های مرتبط در پایگاه‌های PubMed، Web of Science، Scopus و SID تا پایان سال 2024 انجام شد. معیار ورود، مطالعات مروری بود که به بررسی اخلاق پزشکی متقابل بین بیمار و کادر درمان از دیدگاه قرآن پرداخته یا مستقیماً به اصول اخلاق پزشکی اسلامی اشاره داشتند. کیفیت مقالات با چک‌لیست اصلاح‌شده AMSTAR ارزیابی شد. یافته‌ها: ده مقاله مطابق معیارها انتخاب شد. اصولی چون رازداری پزشکی (حفظ اطلاعات بیمار)، نیت خیر پزشک (عدم مسئولیت در صورت حسن نیت)، اهمیت اطلاع‌رسانی به بیمار، تلاش برای کاهش رنج بیماران و ارزشمند بودن مراقبت‌های پزشکی مطرح گردید. در موضوع سقط‌جنین، اسلام آن را مصداق "قتل نفس" می‌داند. پیوند و اهدای عضو در صورت نجات جان یا بهبود کیفیت زندگی بیمار و با رضایت آگاهانه، مجاز است. همچنین، ارائه حقیقت و اطلاعات کافی به بیمار برای تصمیم‌گیری آگاهانه، به‌عنوان یک حق اخلاقی اساسی شناخته می‌شود. نتیجه‌گیری: نتایج نشان می‌دهد که توجه به اصول اخلاقی اسلامی و دستورات قرآنی می‌تواند موجب ارتقای اخلاق پزشکی و بهبود کیفیت مراقبت‌های درمانی در جوامع اسلامی و حتی فراتر از آن شود.

https://www.quraniimed.com/article_241477_32650f0ff485dc16913ba38d583b75fb.pdf

معاونت فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی قرآن وطب 2251-6158 10 4 2026 02 20 A Comparative Study of Verses 5–7 of Surah Al-Tariq and Medical Findings Based on the Linguistic Analysis of Key Terms in These Verses بررسی تطبیقی آیات ۵-۷ سوره طارق با یافته های علوم پزشکی بر اساس زبانشناسی واژه های کلیدی آیات مذکور 327 337 241478 FA منصور سلطانزاده استاد (Prof.) بازنشسته دانشگاه علوم پزشکى جندی‌شاپور اهواز فاطمه سلطانزاده دکتراى تخصصى (PHD) زبان‌شناسی Journal Article 2025 11 16 Verses 5 to 7 of Surah Al-Tariq have been interpreted by some translators and exegetes in a way that has led certain critics to claim a contradiction between these Quranic statements and medical findings. These critics argue that the Quran’s description of the ejaculated fluid emerging from between the "sulb" and "taraeib" of the human body is inconsistent with knowledge in anatomy, embryology, and physiology of the human reproductive system. This article presents medical findings regarding the anatomy and physiology of the male reproductive system and then analyzes the three key Quranic terms "mae dafiq", "sulb" and "taraib" from a linguistic perspective. By comparing the linguistic meanings of these terms with medical knowledge, the study rejects the alleged contradiction between the Quran and medical science concerning the human reproductive system. The study concludes that such misconceptions arise from misidentifying the proper referents of the Quranic terms in these verses. آیات ۵ تا ۷ سوره طارق از سوی برخی از مترجمان و مفسران قرآنی به‌گونه‌ای بیان‌شده که شبهه تعارض این آیات با یافته‌های علوم پزشکی را از سوی برخی منتقدان در پی داشته است. این افراد مدعی‌اند که بیان قرآن درباره منشأ "آب جهنده " که از میان "صلب " و "ترائب " بدن انسان خارج می‌شود، با دانش پزشکی در رابطه با آناتومی، جنین‌شناسی و فیزیولوژی دستگاه تولیدمثل انسان ناسازگار است. در مقاله حاضر ضمن بیان یافته‌های علم پزشکی در خصوص آناتومی و فیزیولوژی دستگاه تولیدمثل مرد، به بررسی آیات ۵ تا ۷ سوره طارق با نگاه زبانشناسی به سه واژه کلیدی آیات مذکور یعنی کلمات "دافق "، "صلب " و "ترائب " پرداخته و با تطبیق مفاهیم آیات مذکور با یافته‌های علوم پزشکی شبهه تعارض بین مفهوم آیات مذکور با دانش پزشکی در زمینه دستگاه تولیدمثل انسان رد شده و نتیجه‌گیری می‌شود که آنچه موجب بروز این شائبه شده؛ اشتباه در بکار بردن مصادیق درست برای واژه‌های قرآنی در آیات مذکور بوده است.

https://www.quraniimed.com/article_241478_43aef60b36cbf7fb5d3ddc56cb8b9f60.pdf

معاونت فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی قرآن وطب 2251-6158 10 4 2026 02 20 A Comparative Study of Therapeutic Strategies for "Soqm" in Verses 89 and 145 of Surah As-Saffat with Contemporary Psychological Theories بررسی تطبیقی راهبردهای درمانی سُقم در آیات ۸۹ و ۱۴۵ سوره صافات با نظریات روانشناختی معاصر 339 349 242025 FA فاطمه رامیار - دانشجوی دکتری گروه علوم قرآن و حدیث دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران محسن نورایی دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات و معارف اسلامی, دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران Journal Article 2025 08 22 Objective: This research analyzes the therapeutic strategies for "Soqm"(affliction) in two Quranic narratives: first, the story of Prophet Ibrahim(AS), who refused to participate in idolatrous ceremonies by declaring "Indeed, I am ill(Soqīm)"; and second, the story of Prophet Yunus(AS), who was delivered from the whale’s belly while in a state of"Saqīm". The study aims to extract therapeutic models for"Saqm" at individual and social levels and conduct a comparative analysis with psychological theories. Method: Using a descriptive-analytical approach, this study draws on exegetical sources and psychological theories to elucidate the dimensions of therapeutic strategies. Findings: The results reveal that the Quran presents two complementary therapeutic strategies: Guidance-oriented therapeutic strategies for "Saqm," including Ibrahim’s (AS) corrective action and Psychologically-oriented therapeutic strategies aligned with Garmezy and Masten’s "self-awareness" theory. The psychotherapy model incorporates Festinger’s "cognitive dissonance," Hemphill’s"attitude change," Bandura’ "observational learning," and Beck’s "cognitive restructuring." Additionally, the gradual recovery phase aligns with Prochaska’s "stages of change" and Touraine’s"social movements". Conclusion: The integration of guidance-oriented and psychologically-oriented therapeutic strategies for "Saqm" addresses both personal growth and social transformation, offering a comprehensive framework for designing therapeutic interventions at individual and societal levels. This study demonstrates that Quranic teachings can serve as a valuable resource for developing therapeutic theories and methods in contemporary psychology. هدف: این پژوهش به تحلیل راهبردهای درمانی «سُقم» در دو داستان قرآنی می‌پردازد، نخست داستان ابراهیم (ع) که با اعلام «إِنِّی سَقیمٌ» از شرکت در مراسم شرک‌آلود امتناع ورزید و دوم داستان یونس (ع)، درحالی‌که در وضعیت «سَقیمٌ» به سر می‌برد، از شکم ماهی نجات یافت. هدف این مطالعه، استخراج الگوهای درمانی «سُقم» در سطوح فردی و اجتماعی و بررسی تطبیقی آن با نظریه‌های روانشناختی است. روش: این تحقیق با روش توصیفی-تحلیلی و با استناد به منابع تفسیری معتبر و نظریات معاصر به تبیین ابعاد مختلف راهبردهای درمانی می‌پردازد. یافته‌ها: یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد، قرآن کریم دو راهبرد درمانی مکمل ارائه می‌دهد: نخست، راهبردهای درمانی «سُقم» با رویکرد هدایتی، شامل اقدام اصلاحی ابراهیم (ع) و احیای فیزیکی و اجتماعی مشتمل بر بازگشت یونس (ع) به جامعه است. دوم، راهبرد درمانی با رویکرد روانشناختی با نظریه «خودآگاهی» گارمزی و ماستن همخوانی دارد. در بخش الگوی روان‌درمانی، این راهبرد از نظریه‌های «ناهماهنگی شناختی» فستینگر، «تغییر نگرش» همفرن، «یادگیری مشاهده‌ای» باندورا و «بازسازی شناختی» بک بهره می‌برد. همچنین در قسمت بازگشت تدریجی، با نظریه «مراحل تغییر» پروچاسکا و «جنبش‌های اجتماعی» تورین همسو است. نتایج: نتایج پژوهش بیانگر آن است که تلفیق دو راهبرد درمانی «سُقم» با رویکردهای هدایتی و روانشناختی، هم به رشد فردی و هم به تحول اجتماعی توجه دارد که می‌تواند چارچوبی جامع برای طراحی مداخلات درمانی در مواجهه با سطوح فردی و اجتماعی ارائه دهد. این مطالعه نشان می‌دهد، آموزه‌های قرآنی می‌توانند به‌عنوان منبعی ارزشمند برای توسعه نظریه‌ها و روش‌های درمانی معاصر موردتوجه قرار گیرند.

https://www.quraniimed.com/article_242025_53ec7f730e28acc2a4dc263e46d1243e.pdf

معاونت فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی قرآن وطب 2251-6158 10 4 2026 02 20 An Examination of Family Health Components in Nahj al-Balaghah as a Means to Enhance and Improve Islamic Lifestyle in the Second Phase of the Revolution.. بررسی مولفه‌های سلامت خانواده در نهج البلاغه در راستای ارتقا و بهبود سبک زندگی اسلامی در گام دوم انقلاب.. 351 362 241476 FA محمد عظیمی دانشیار ، گروه آموزش علوم تربیتی ، دانشگاه فرهنگیان ، صندوق پستی 889-14665، تهران ، ایران 0000-0002-0679-1929 سیدمهدی حسینی استادیار ، گروه آموزش الهیات و معارف اسلامی ، دانشگاه فرهنگیان ، صندوق پستی 889-14665، تهران ، ایران 0000-0002-9269-9095 مرتضی گلشنی گهراز کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی، دانشگاه فرهنگیان علامه امینی، تبریز، ایران 0000-0001-5299-9846 مرتضی بازدار استادیار ، گروه علوم تربیتی ، دانشگاه فرهنگیان ، صندوق پستی 889-14665، تهران ، ایران Journal Article 2025 03 03 Background and Objective: Family health is a critical factor in creating a healthy society, playing a significant role in the life of every individual. Consequently, fostering healthy families is considered a fundamental priority in any culture or community. This study aims to examine the components of family health in Nahj al-Balaghah within the context of advancing the second phase of the Islamic Revolution in the Islamic Republic of Iran. Methodology: This applied research was conducted in two stages to achieve its objectives. Stage One: A qualitative descriptive-analytical approach was employed. The three-pronged method (triangulation) was used to extract and compile data, which involved studying the foundational principles derived from Nahj al-Balaghah, as well as drawing upon relevant research and theoretical frameworks. Stage Two: Content analysis was utilized to assess the frequency and significance coefficients of family health components in Nahj al-Balaghah. The content was analyzed based on the source text (Nahj al-Balaghah ) and seven primary components related to family health. Findings: An examination of family health components from the perspective of Nahj al-Balaghah revealed the following frequencies: affection and compassion (9), parenthood (3), consultation (6), male guardianship (3), reconciliation and kindness (3), family economy (16), stress management (7), life skills education (46), commitment and appreciation (21), marriage (6), purity (9), appropriate attire (3), the prohibition of adultery (2), child-rearing (4), happiness and interaction (10), participation and cooperation (15), moderation in family dealings (1), importance of family authenticity (5), family religiosity (5), respecting family boundaries (9), respecting family members' rights (3), and maintaining family limits (9). Conclusion: The highest significance coefficient was attributed to "life skills education" with a frequency of 46, while the lowest significance coefficient was for "moderation in family dealings," with a frequency of 1. <span lang="FA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 90%; font-family: 'B Mitra'; mso-ascii-font-family: IranNastaliq; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: IranNastaliq; color: black; mso-bidi-language: FA;">زمینه و هدف:<span lang="FA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 90%; font-family: 'B Mitra'; mso-ascii-font-family: IranNastaliq; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: IranNastaliq; color: black; mso-bidi-language: FA;"> سلامت خانواده را می‌توان برای ایجاد جامعه‌ای سالم بسیار مهم دانست؛ به‌طوری‌که این مقوله نقشی بسیار پررنگ در زندگی فردی هرکسی داشته و بر این اساس نیز می‌توان گفت تشکیل خانواده‎ای سالم در هر فرهنگ و جامعه‌ای اولویت اساسی به‌حساب می‌آید؛ بنابراین پژوهش حاضر در نظر دارد مؤلفه‌های سلامت خانواده در نهج‌البلاغه در راستای ارتقای گام دوم انقلاب اسلامی جمهوری اسلامی ایران را موردبررسی قرار دهد. روش کار: پژوهش حاضر یک پژوهش کاربردی است که در دو مرحله به‌منظور دستیابی به یافته‌ها انجام پذیرفت. گام اول: با استفاده از روش پژوهش کیفی از نوع توصیفی و تحلیلی انجام گردیده است. در این مطالعه برای استخراج و تدوین مطالب از روش سه‌سو‌سازی استفاده گردید؛ یعنی مطالعه با استناد به مبانی برخاسته از نهج‌البلاغه و نیز بهره‌گیری از پژوهش‌های مربوط و مبانی نظری انجام شد. گام دوم: به‌منظور بررسی فراوانی و ضریب اهمیت مؤلفه‌های سلامت خانواده در نهج‌البلاغه، در این پژوهش از روش تحلیل محتوا استفاده‌شده است. محتوای طرح از نظر پاسخگو (متن نهج‌البلاغه) و هفت مؤلفه اصلی در حیطه مؤلفه‌های سلامت خانواده موردبررسی قرار گرفت. <span lang="FA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 90%; font-family: 'B Mitra'; mso-ascii-font-family: IranNastaliq; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: IranNastaliq; color: black; mso-bidi-language: FA;">یافته‌ها:<span lang="FA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 90%; font-family: 'B Mitra'; mso-ascii-font-family: IranNastaliq; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: IranNastaliq; color: black; mso-bidi-language: FA;"> بررسی مؤلفه‌های سلامت خانواده از منظر نهج‌البلاغه نشان می‌دهد که از بررسی مؤلفه‌های سلامت خانواده از منظر نهج‌البلاغه مودت و رحمت با فراوانی 9، فرزند آوری با فراوانی 3، مشورت با فراوانی 6، سرپرستی مرد با فراوانی 3، سازش و خوش‌رفتاری با فراوانی 3، اقتصاد خانواده با فراوانی 16، مدیریت استرس با فراوانی 7، آموزش مهارت‌های زندگی با فراوانی 46، تعهد و قدردانی با فراوانی 21، ازدواج با فراوانی 6، پاک‌دامنی با فراوانی 9، پوشش مناسب با فراوانی 3، حرام بودن زنا با فراوانی 2، تربیت فرزندان با فراوانی 4، شادکامی و تعامل با فراوانی 10، مشارکت و همکاری با فراوانی 15، اعتدال در رسیدگی به خانواده با فراوانی 1، اهمیت اصالت خانوادگی با فراوانی 5، دین‌داری خانواده با فراوانی 5، رعایت مرز اعضای خانواده با فراوانی 3، رعایت حقوق اعضای خانواده با فراوانی 3، رعایت مرزهای خانواده با اجتماع با فراوانی 9 به دست آمد. <span lang="FA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 90%; font-family: 'B Mitra'; mso-ascii-font-family: IranNastaliq; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: IranNastaliq; color: black; mso-bidi-language: FA;">نتیجه‌گیری: بیشترین ضریب اهمیت مربوط به آموزش مهارت‌های زندگی با فراوانی (46) و کمترین ضریب اهمیت اعتدال در رسیدگی به خانواده با مقدار (1) است.

https://www.quraniimed.com/article_241476_926691d2d6f031c8e39ccedfa4453902.pdf

معاونت فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی قرآن وطب 2251-6158 10 4 2026 02 20 Analyzing the Impact of Quranic Teachings on Social Mental Health: A Descriptive-Analytical Study بررسی نقش آموزه های قرآن بر سلامت روان جامعه 363 373 241479 FA مهدی خسرونژاد دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث ، گروه الهیات و معارف اسلامی ، واحد همدان ، دانشگاه آزاد اسلامی ، همدان ، ایران ، mailto:1463589816@iau.ac.ir حامد فتحعلیانی حامد فتحعلیانی استادیار گروه الهیات و معارف اسلامی ، واحد ملایر ، دانشگاه آزاد اسلامی ، ملایر ، ایران ( نویسنده مسئول) Hamed1357@iau.ac.ir 0009-0009-2629-5058 سید حمید حسینی سید حمید حسینی استادیار گروه الهیات و معارف اسلامی ، واحد همدان ، دانشگاه آزاد اسلامی ، همدان ، ایران ، dr.hoseini@iau.ac.ir 0000-0002-8066-1604 Journal Article 2025 09 10 Psychological well-being is the fundamental cornerstone of a healthy life and a society free from stress and anxiety. Despite significant technological and medical advancements, modern societies—even the most developed nations—often fail to secure lasting mental peace for their citizens. This research, employing a descriptive-analytical approach, investigates the influence of Quranic teachings on the mental health of society and explores how divine instructions can foster psychological balance. Data were collected through a documentary and library-based method, analyzing authentic Islamic texts, including the Holy Quran and Hadiths, alongside contemporary psychological literature. The findings indicate that adhering to Quranic principles provides effective cognitive and behavioral strategies for maintaining psychological stability. Spiritual faith, trust in God (Tawakkul), and ethical social conduct serve as significant protective factors against modern psychological disorders. Integrating these authentic religious teachings into mental health frameworks can promote a more harmonious and resilient society. Achieving true mental equilibrium is deeply rooted in following the comprehensive guidance provided by the Holy Quran. آرامش روانی پایه و زیربنای زندگی سالم و جامعه به‌دوراز استرس و اضطراب است. جامعه مدرن در عصر حاضر علی‌رغم فناوری‌های بسیار پیشرفته در حوزه‌های مختلف به‌ویژه پزشکی و درمانی نتوانسته است آرامش روانی افراد جامعه را حتی در پیشرفته‌ترین و ثروتمندترین کشورها و جوامع بشری تأمین نماید. رجوع به کلام خدا و احادیث موجود، همواره موجبات آرامش روانی فرد و جامعه را متضمن گردیده است. قرآن کریم روش‌های متعددی را برای تأمین آرامش روانی فرد و جامعه در نظر گرفته؛ و استفاده از این آموزه‌های معتبر و به‌کارگیری آن در زمینه‌های بهداشت روان یک فرد یا یک جامعه می‌تواند جامعه‌ای متعادل را تحویل متولیان امر نماید. هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر آموزه‌های قرآن بر سلامت روان جامعه است. روش تحقیق پژوهش حاضر توصیفی و داده‌های موردنیاز به روش اسنادی گرداوری شده است. نتایج نشان می‌دهد که رسیدن به تعادل و سلامت روانی در فرد درگرو تبعیت از آموزه‌های قرآنی است.

https://www.quraniimed.com/article_241479_13fa7d2728e5e590470e1d7d73d810f1.pdf

معاونت فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی قرآن وطب 2251-6158 10 4 2026 02 20 The Materialistic Approach of the Occult and Spiritual Concepts of the Quran and the Consequences of Social Health رویکرد مادی گرایانه مفاهیم غیبی و معنوی قرآن و پیامدهای سلامت اجتماعی 375 385 241484 FA فیروز اصلانی استادیار گروه معارف اسلامی دانشکده علوم پزشکی مراغه، مراغه، ایران. مهرداد تیموری استادیار گروه حقوق جزا و جرم شناسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران. 0000-0003-1933-5727 Journal Article 2025 02 06 Background and purpose: The growth of empiricism provided the basis for a materialistic approach in various fields. One of these fields was the materialistic approach to the occult and spiritual concepts. Given the influence of the materialistic approach, modern thinkers, relying on positivism, began to examine the occult and spiritual concepts of the Quran. At first, they denied those concepts and in later stages, they adapted the spiritual and occult concepts to material matters. Considering the impact of religious beliefs on human happiness, the aim of the research is to clarify the social health consequences of the materialistic approach to the occult and spiritual concepts of the Quran? Materials and methods: The present research is based on content analysis by collecting information in a library manner and using Magiran, SID and PubMed databases and Google Scholar search engine with keywords "social health", "positivism", "materialistic approach". "Empirical science", and "occult and spiritual concepts" were searched; A total of 26 sources related to the purpose of the study were identified and used. Conclusion: Based on the findings and results of the research, the materialistic approach to occult and spiritual concepts has led to the emergence of social phenomena such as the growth of humanism, nationalism, the spiritual distortion of the occult concepts of the Qur'an, the rejection of the occult, and the removal of spirituality, thereby challenging the social health of society. is Therefore, the recognition of other sciences such as philosophy, revelation and mysticism, the optimal use of philosophical arguments and the systematic interpretation of the Quran, and the use of each science in its own domain are ways to prevent a material approach to the occult and spiritual concepts of the Quran. زمینه و هدف: رشد تجربه‌گرایی، زمینه رویکرد مادی در عرصه‌های مختلف را فراهم کرد، یکی از این عرصه‌ها رویکرد مادی به مفاهیم غیبی و معنوی بود که با توجه به نفوذ رویکرد مادی، نواندیشان با تکیه‌بر اثبات‌گرایی به بررسی مفاهیم غیبی و معنوی قرآن پرداختند و ابتدا آن مفاهیم را انکار کرده و در مقاطع بعدی مفاهیم معنوی و غیبی را با امور مادی تطبیق نمودند، با توجه به تأثیر باورهای دینی در سعادت انسان، هدف پژوهش این است که روشن کند پیامدهای سلامت اجتماعی رویکرد مادی به مفاهیم غیبی و معنوی قرآن چیست؟ مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر به روش تحلیل محتوا با گرد‌آوری اطلاعات به شیوه کتابخانه‌ای و با استفاده از پایگاه‌های اطلاعاتی Magiran، SID و PubMed و موتور جستجوی Google Scholar با واژگان کلیدی «سلامت اجتماعی»، «پوزیتیویسم»، «رویکرد مادی‌گرایانه»، «علم تجربی» و «مفاهیم غیبی و معنوی» مورد جستجو قرار گرفتند؛ درمجموع 26 منبع مرتبط با هدف مطالعه تشخیص داده شد و مورداستفاده قرار گرفتند. نتیجه‌گیری: طبق یافته‌ها و نتایج پژوهش، رویکرد مادی به مفاهیم غیبی و معنوی موجب به وجود آمدن پدیده‌های اجتماعی همانند رشد اومانیسم، ناسیونالیسم، تحریف معنوی مفاهیم غیبی قرآن، کنار زدن غیب و زدودن معنویت بوده و بدین‌وسیله سلامت اجتماعی جامعه را با چالش مواجه ساخته است. لذا به رسمیت شناختن علوم دیگر همانند فلسفه، وحی و عرفان، استفاده بهینه از براهین فلسفی و تفسیر ضابطه‌مند از قرآن و استفاده از هر علمی در قلمرو خود از راهکارهای پیشگیری از رویکرد مادی به مفاهیم غیبی و معنوی قرآن است.

https://www.quraniimed.com/article_241484_39a824ae4dfe9077e4f5ab6c4d37b5db.pdf

معاونت فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی قرآن وطب 2251-6158 10 4 2026 02 20 Vegetarianism from the Perspective of Nutritional Science, the Holy Qur’an, and Islamic Traditions‌ گیاه خواری از دیدگاه علوم تغذیه و قرآن کریم و روایات اسلامی 387 396 241471 FA حمیدرضا ایمانی فر استادیار، گروه روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران 0000-0002-2778-4330 Journal Article 2025 11 18 In recent years, vegetarian diets have gained widespread popularity as modern nutritional approaches, motivated by ethical, environmental, and health-related concerns. This interdisciplinary study provides a comparative analysis of vegetarianism from the perspectives of nutritional science and Islamic teachings. Scientifically, short-term vegetarian diets have demonstrated benefits such as weight loss, improved blood pressure, and reduced LDL cholesterol. However, long-term adherence may result in serious nutritional deficiencies, including vitamin B12, iron, and omega-3, while a balanced omnivorous diet—when guided by nutritional principles—can achieve similar outcomes with greater micronutrient stability. From an Islamic perspective, nutrition is not merely a biological necessity but also a moral and spiritual practice. The Qur’an presents humans as omnivorous beings and permits meat consumption, provided moderation and avoidance of excess are observed. Prophetic traditions (hadith) emphasize that complete abstinence from meat is not acceptable and, in fact, discouraged, while excessive consumption is equally condemned. Thus, Islamic dietary principles advocate a balanced approach based on moderation, diversity, and ethical restraint. This study concludes that vegetarianism may serve as a temporary therapeutic option under specific health conditions, but permanent avoidance of meat is inconsistent with Islamic teachings. The Islamic model of nutrition, rooted in the Qur’an and prophetic traditions, offers a culturally grounded, ethical, and health-conscious framework for long-term dietary practice. در سال‌های اخیر، رژیم‌های گیاه‌خواری به‌عنوان سبک‌های تغذیه‌ای نوین با استقبال گسترده‌ای مواجه شده‌اند. این مقاله با رویکردی میان‌رشته‌ای، به تحلیل تطبیقی رژیم گیاه‌خواری از منظر علوم تغذیه و آموزه‌های اسلامی می‌پردازد. در بخش نخست، یافته‌های علمی نشان می‌دهند که رژیم گیاه‌خواری در کوتاه‌مدت می‌تواند به بهبود شاخص‌های سلامت مانند کاهش وزن، فشارخون و کلسترول کمک کند، اما در بلندمدت ممکن است با کمبودهای تغذیه‌ای جدی همراه باشد. در مقابل، رژیم متعادل همه‌چیزخواری، در صورت رعایت اصول تغذیه‌ای، می‌تواند نتایج مشابهی داشته و از نظر تأمین ریزمغذی‌ها پایدارتر باشد. در بخش دوم، آموزه‌های قرآنی و روایی مرتبط با تغذیه بررسی‌شده‌اند. قرآن کریم انسان را موجودی همه‌چیزخوار معرفی می‌کند و مصرف گوشت را مجاز و در مواردی توصیه‌شده می‌داند، مشروط بر رعایت اعتدال و پرهیز از اسراف. در روایات اهل‌بیت علیهم‌السلام نیز تأکید شده که ترک کامل گوشت نه‌تنها مطلوب نیست، بلکه مورد نهی قرارگرفته است؛ درحالی‌که افراط در مصرف آن نیز نکوهش شده است؛ بنابراین، اسلام الگویی متوازن ارائه می‌دهد که بر پایه‌ همه‌چیزخواریِ معتدل و پرهیز از اسراف استوار است. نتیجه این مطالعه آن است که گیاه‌خواری می‌تواند به‌عنوان روشی درمانی و موقتی برای برخی شرایط جسمانی مفید باشد، اما ترک دائمی گوشت با آموزه‌های اسلامی سازگار نیست. سبک تغذیه‌ای اسلامی، با تأکید بر اعتدال، تنوع غذایی و تربیت اخلاقی، الگویی پایدار و سلامت‌مدار برای زندگی بلندمدت ارائه می‌دهد.

https://www.quraniimed.com/article_241471_b7e6a0c40cbe7aca205bd793d606a6de.pdf

معاونت فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی قرآن وطب 2251-6158 10 4 2026 02 20 Knowledge of medicine in the Qur’an. A sensual experience with divine inspiration معرفت‌شناختی طب در قرآن؛ از تجربه‌گرایی حسی تا الهام الهی 397 408 241472 FA زینب درویشی استادیار گروه معارف اسلامی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی اهواز، ایران. 0000-0001-7749-2179 Journal Article 2025 12 13 <span style="font-family: 'Times New Roman',serif; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-language: AR-SA;">The present study aims to reexamine the epistemological foundations of medical science from the perspective of the Holy Qur’an by investigating the relationship between sensory empiricism and divine inspiration in the process of medical knowledge acquisition. In the contemporary world, medicine is largely grounded in empiricism and sensory observation, deriving its epistemic validity from experimental data. In contrast, the Qur’an, by presenting a monotheistic view of the world and the human being, does not confine the sources of knowledge to the external senses alone, but also recognizes higher faculties of cognition—such as reason, the heart, and divine inspiration—as effective in the discovery of truth. Accordingly, medical knowledge in the Qur’anic worldview is not merely an empirical form of knowledge, but a multi-layered process that gains meaning through its connection with divine guidance and monotheistic knowledge. <span style="font-family: 'Times New Roman',serif; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-language: AR-SA;">This research adopts a descriptive–analytical method and employs conceptual analysis of Qur’anic verses related to knowledge, healing, and inspiration (such as Q. 16:68; 26:80; 96:4–5; and 8:29). The findings indicate that within the Qur’anic epistemic framework, sensory perception functions as the initial instrument of knowledge, while the ultimate validity of knowledge depends on divine guidance and correction. The originality of this article lies in proposing a “three-level model of Qur’anic medical epistemology,” consisting of: (1) sensory experience and natural observation, (2) rational reflection and conceptual analysis, and (3) divine inspiration and illumination. This model can provide a theoretical foundation for the development of “religious medicine” and for redefining the role of the human being in the healing process through the integration of reason and revelation. <span lang="AR-SA" style="font-size: 12.0pt; font-family: 'B Mitra'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-language: AR-SA;">پژوهش حاضر با هدف بازخوانی مبانی معرفت‌شناختی علم طب از منظر قرآن کریم، به بررسی نسبت میان تجربه‌گرایی حسی و الهام الهی در فرآیند شناخت پزشکی می‌پردازد. در جهان معاصر، طب عمدتاً بر بنیان تجربه‌گرایی و مشاهده‌ حسی استوار است و اعتبار معرفتی خود را از داده‌های تجربی می‌گیرد؛ حال آن‌که قرآن کریم با ارائه‌ تصویری توحیدی از جهان و انسان، منشأ شناخت را محدود به حواس ظاهری نمی‌داند و ساحت‌های برتر ادراک، مانند عقل، قلب و الهام ربانی را نیز در مسیر کشف حقیقت مؤثر می‌داند. ازاین‌رو، معرفت پزشکی در نگرش قرآنی نه صرفاً دانشی تجربی، بلکه فرآیندی چندسطحی است که در پیوند با هدایت الهی و معرفت توحیدی معنا می‌یابد.<span style="font-size: 12.0pt; font-family: 'B Mitra'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-language: AR-SA;"> روش پژوهش به‌صورت توصیفی تحلیلی و با استفاده از تحلیل مفهومی آیات مرتبط با شناخت، شفا و الهام (مانند نحل: ۶۸<span lang="AR-SA" style="font-size: 12.0pt; font-family: 'B Mitra'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-language: AR-SA;">، شعراء: ۸۰<span lang="AR-SA" style="font-size: 12.0pt; font-family: 'B Mitra'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-language: AR-SA;">، علق: ۴ ـ ۵ <span lang="AR-SA" style="font-size: 12.0pt; font-family: 'B Mitra'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-language: AR-SA;">و انفال: ۲۹) <span lang="AR-SA" style="font-size: 12.0pt; font-family: 'B Mitra'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-language: AR-SA;">انجام‌شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که در منظومه‌ معرفتی قرآن، حس ابزار آغازین شناخت است، اما اعتبار نهایی معرفت وابسته به هدایت و تصحیح الهی است. نوآوری این مقاله در ارائه‌ «مدل سه‌سطحی معرفت پزشکی قرآنی» است که شامل: ۱. <span lang="AR-SA" style="font-size: 12.0pt; font-family: 'B Mitra'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-language: AR-SA;">تجربه‌ حسی و مشاهده‌ طبیعی، ۲. <span lang="AR-SA" style="font-size: 12.0pt; font-family: 'B Mitra'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-language: AR-SA;">تعقل و تحلیل مفهومی و ۳. <span lang="AR-SA" style="font-size: 12.0pt; font-family: 'B Mitra'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-language: AR-SA;">الهام و اشراق ربانی می‌شود. این مدل می‌تواند مبنایی نظری برای تکوین «طب دینی» و بازتعریف جایگاه انسان در فرآیند درمان، در پرتو پیوند عقل و وحی فراهم آورد.

https://www.quraniimed.com/article_241472_6ad00059c0edca9a9265797e37294641.pdf

معاونت فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی قرآن وطب 2251-6158 10 4 2026 02 20 The Theory of the Eternal Dimension of Health in the Quran:An Analytical Approach Based on the Theorization of Martyr Sayyid Muhammad Baqir al-Sadr نظریة گسترة ابدی سلامت در قرآن؛ با رویکرد نظریه‌پردازی شهید صدر 409 418 241474 FA محمدعلی محمدی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، پژوهشکده فرهنگ و معارف قرآن، گروه پژوهشی علوم قرآنی سعید بهمنی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، پژوهشکده فرهنگ و معارف قرآن، گروه علوم قرآنی Journal Article 2025 06 02 <span style="font-size: 12.0pt; font-family: 'Times New Roman',serif; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: 'B Mitra'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">Health has been one of the important and constant categories of mankind since the beginning of creation until now. For atheists and those who ignore God and the hereafter, the health of the world is from birth to death; But for those who believe in God and the hereafter, the range of health is not limited to this world. The believers, the religious community and the Islamic system manage things in a way that is more similar to the first group. This situation is not compatible with the teachings of the Quran. The Qur'an-based theory of the eternal extent of health and health proves the ontological knowledge of this extent based on the Qur'an and the value-based knowledge in harmony with the theory. The purpose of formulating the theory is to explain the inadequacy of health targeting in the global scope and also to explain the necessity of targeting, planning and managing health in the eternal scope; In such a way that it is necessary to coordinate all the actions and existences of individuals, human society and the systems governing human societies in order to ensure health in its eternal extent. The main question of the article is: Is the range of health from birth to death or beyond that and is it eternal? The hypothesis of the research is as follows: "Extreme health is eternal and inclusive". What we mean by comprehensive existence is that it includes the world of the world - the kingdom - and the hereafter - the kingdom. This hypothesis is investigated by the method of induction in the data of the Quran and the analysis of the data of the Quran. Data analysis is done by the method of semantic research and ijtihad in verbal reasoning. Among the results of the research is the explanation of the theory of the Quran based on the eternal scope of health, that is, from birth to resurrection. The consequence of the justified explanation of the theory is the need for all individuals, groups, especially the Islamic system, to pay attention to the eternal extent of health at all levels of governance and the redesign of the health system in the eternal extent of health. سلامت ازجمله مقولات مهم و همیشگی بشر است. برای بی‌دینان گسترة سلامت زندگی دنیا از تولد تا مرگ است؛ ولی برای مؤمنان گسترة سلامت محدود به دنیا نیست. در جامعه امروزی، نظام سلامت، به‌گونه‌ای امور را تمشیت می‌کند که گویی به گروه اول شبیه‌تر است. این وضعیت با آموزه‌های قرآن هماهنگ نیست. نظریه قرآن بنیان گسترة ابدی سلامت، معرفت هستی شناختی این گسترة را بر اساس قرآن تبیین و معرفت ارزش شناختی هماهنگ با نظریه را اثبات می‌کند. هدف از صورت‌بندی نظریه تبیین نابسندگی هدف‌گذاری سلامت در گسترة دنیا و نیز تبیین ضرورت هدف‌گذاری، برنامه‌ریزی و مدیریت سلام در گسترة ابدی است؛ به‌گونه‌ای که لازم است همه کنش‌ها و هستی‌های آحاد، جامعه بشری و نظام‌های حاکم بر جوامع بشری در جهت تأمین سلامت در گسترة ابدی آن هماهنگ شوند. سؤال اصلی مقاله این است: گسترة سلامت بازة تولد تا مرگ است یا فراتی از آن و ابدی است؟ فرضیه پژوهش به این قرار است: «اگسترة سلامت ابدی و هستی شمول است». این فرضیه با روش استقرا در داده‌های قرآن و تحلیل داده‌های قرآن بررسی می‌شود. تحلیل داده‌ها به روش دلالت پژوهی و اجتهاد در دلیل لفظی انجام می‌شود. ازجمله نتایج پژوهش، تبیین نظریه قرآن بنیان گسترة ابدی سلامت یعنی از تولد تا قیامت است. پیامد تبیین موجّه نظریه، ضرورت توجه همه آحاد، گروه‌ها به‌ویژه نظام اسلامی به گستره ابدی سلامت در همه مراتب حکم رانی و بازطراحی نظام سلامت در گسترة ابدی سلامت است.

https://www.quraniimed.com/article_241474_7da02870ab3725ca4ca36f1438b56db9.pdf