قرآن وطب

قرآن وطب

بررسی نقش رضایت پزشک یا کادر درمان مرتکب قتل اتانازی در پرداخت دیه با تاکید بر آیه 8 سوره مائده

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.
2 دانشیار، گروه حقوق، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران
3 ۳- استادیار، گروه حقوق، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.
چکیده
هدف: پژوهش حاضر تلاش می‌‌کند مساله نقش رضایت پزشک یا کادر درمان مرتکب قتل اتانازی در پرداخت دیه با تاکید بر آیه 8 سوره مائده و ادله فقهی و حقوق ایران  را مورد بررسی و تحلیل قرار دهد تا از رهگذر این بررسی های حکم حقوقی و فقهی این مساله مبرهن گردد.
مواد و روش‌‌ها: این پژوهش با روش مطالعات کتابخانه‌ای و به شیوه توصیفی ـ تحلیلی انجام شده است که با مراجعه به متون قرآنی، فقهی و حقوقی اطلاعات لازم به‌‌دست آمده و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است.
یافته ها: اُتانازی یا هومرگی(euthanasia) که به ‌معنی «مرگِ خوب» است، در اصطلاح، شرایطی است که در آن بیمار بنا به درخواست خودش به صورت طبیعی و آرام بمیرد. پرسش پژوهش آن است که «آیا رضایت پزشک یا کادر درمان مرتکب قتل اتانازی در پرداخت دیه نقشی دارد یا خیر؟» فرضیه پژوهش این است که بر اساس ماده 384 قانون مجازات اسلامی؛ در صورتی که اولیای دم خواهان دیه باشند ، بدون موافقت قاتل، حق اخذ دیه از او و یا اموالش را ندارند. نکته قابل تامل در این ماده قانونی آن است که پرداخت دیه از اموال جانی به مجنی علیه را مقید به رضایت جانی کرده است. این ادبیات قانونگذاری برگرفته از دیدگاه برخی فقهاست. فرضیه محقق آن است که اصولا رضایت جانی در این ماده قانونی جایگاهی ندارد و اگر اولیای دم خواهان دیه باشند،جانی باید به تعداد مقتولین دیه بدهد. نوشتار حاضر در پژوهشی توصیفی–تحلیلی، با نگاهی مسئله محورانه، رضایت جانی در این ماده قانونی را نقد و مبانی فقهی آن را دنبال می کند. بر اساس یافته های تحقیق رضایت جانی در ماده مذکوربه دلیل ناسازگاری با قواعد فقهی نیاز به بازنگری دارد.
نتیجه گیری: با توجه با آیات قرآن کریم و روایاتی از جمله آیه شریفه «اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوَی»(مائده: 8) که اقتضای عدالت و اصل مهم قرآنی است و همچنین در نظر گرفتن حقوق اولیای دم نباید رضایت جانی را موثر دانست.
کلیدواژه‌ها