یکی از مسائل بسیار مهم قرآن کریم و نیز ادیان آسمانی   مساله " ایمان " بوده که پیرامون آن پرسش های متعددی از همان قرون اولیه در بین مسلمانان شکل گرفته است. ایمان اساسی ترین عنصر تدین یا مقوم دینداری است . تاریخ علم کلام نشان می دهد  ورود اولین فرقه ها و نحله های مسلمان در این بحث در وهله نخست نه به انگیزه های کلامی بلکه به منظور موضع گیری های عملی بوده است یعنی دغدغه اساسی آنها حول محور نسبت ایمان و عمل می چرخید. گرایش به مبدأ جهان و کشش درونی به‌سوی حقیقتی که عالم بدان تکیه دارد، در کنار میل به جاودانگی و سعادت، دو دغدغه‌ی مقدس و دیرپای انسان بوده است. ادیان الهی و توحیدی که از حقیقت انسان و ویژگی منحصر به فرد و ساحت های وجودی او به‌خوبی آگاهی دارند، تنها راه منحصربه‌فرد، پاسخ به این دو نیاز انسان را «ایمان» معرفی می‌کنند. مفهوم حقیقت ایمان اساسی‌ترین موضوع یک دین را تشکیل می‌دهد، به‌طوری که تمامی اصول بنیادین نظری و عملی هر دینی، شامل اصول و فروع، برپایه ایمان و عمل صالح استوار است. به عبارت دیگر، شالوده جهان‌بینی هر فرد مؤمنی نسبت به این جهان و جهان دیگر برپایه این موضوع قرار دارد. بدین لحاظ اهمیت این امر چنان است که بی‌شک بدون درنظر گرفتن آن فهم حقیقت دین غیرممکن و ممتنع است. بنابر اینکه بحث ایمان زوایای ناشناخته‌ی بسیاری دارد، از اینرو نگارندگان با روش توصیفی- تحلیلی در این پژوهش برآنند تا به اهمیت ایمان در قرآن کریم و کلام شیعه پرداخته و رابطه آن را با عمل صالح مورد بررسی قرار دهند، زیرا  ایمان در قرآن جایگاه ویژه‌ای دارد، به‌گونه‌ای که پیام وحی، آن را محور همه‌ی ارزش‌ها ساخته است و می‌فرماید:  «قسم به عصر، بی تردید انسان در زیان کاری بزرگی است. مگر کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام داده اند و یکدیگر را به حق توصیه نموده و به شکیبایی سفارش کرده اند».