قرآن وطب

قرآن وطب

بررسی تطبیقی حقوق پزشکی کودکان در مخاصمات از منظر قرآن، فقه و حقوق بین الملل

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران.
2 استادیار، گروه حقوق، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران
3 دانشیار، گروه حقوق، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران.
چکیده
هدف: پژوهش حاضر تلاش می‌‌کند حقوق پزشکی کودکان در مخاصمات از منظر قرآن، فقه و حقوق بین الملل مورد بررسی و تحلیل قرار دهد تا از رهگذر این بررسی های حکم حقوقی و فقهی این مساله مبرهن گردد.
مواد و روش‌‌ها: این پژوهش با روش مطالعات کتابخانه‌ای و به شیوه توصیفی ـ تحلیلی انجام شده است که با مراجعه به متون قرآنی، روایی، حقوقی و فقهی اطلاعات لازم به‌‌دست آمده و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است.
یافته ها: کودکان و نوجوانان معمولاً در جنگ‌ها و نزاع‌ها بسیار آسیب‌پذیر بوده و بیشترین صدمات جسمی و روحی متوجه آنان خواهد بود. کشته شد‌‌‌‌‌‌‌‌ن و ازکار افتاد‌‌‌‌‌‌‌‌گی، خشونت ها و نجاوزهای جنسی، حملات به بیمارستان ها و مدارس و محرومیت از کمک های بشر دوستانه برخی از این آسیب ها و صدمات است. مسئله هنگامی که جنگ‌ها و نزاع‌ها به شهرها و محله‌ها کشانده می‌شود، بیشتر نمایان است. از دیدگاه اسلام، این کودکان دارای مصونیت می‌باشند. همچنین در این راستا قواعد حقوق بشردوستانه و از طرفی موازین حقوق بشری توجه خاصی را به کودکان معطوف و حتی الامکان چتر حمایتی خود را بر سر این گروه آسیب پذیر گسترانده اند. پژوهش حاضر، با روش توصیفی تحلیلی تطبیقی به بررسی تطبیقی حقوق پزشکی کودکان در اسلام و  مخاصمات بین الملل پرداخته است. نتایج نشان می دهد که، علیرغم وجود قواعد و هنجارهای بی شمار راجع به رعایت حقوق پزشکی کودکان در جنگ و وجود سازمان های بین المللی در این زمینه مثل یونیسف، کمیته بین المللی صلیب سرخ و سایر سازمان ها، بین قواعد و هنجارهای اعلام شده و تصویب شده در کنوانسیون ها و زندگی واقعی کودکان قربانی جنگ تفاوت فاحشی وجود دارد. همچنین فقه اسلامی نیز در دوره های بعد از معصومین، چه فقه سنی و چه فقه شیعه، همواره سعی در نهادمندسازی حقوق غیرنظامیان در جنگ به خصوص کودکان داشته اند، تا جایی که همواره بر عدم تعرض به کودکان، تأمین معیشت آنان تأکید کرده اند.
نتیجه گیری: با استناد به آیات و قواعد عام قرآنی و اصول و قواعد حقوقی و فقهی می توان گفت حقوق پزشکی کودکان عبارت است از: حفظ جان و سلامت آنها، تامین غذای مناسب و دارو، برخورداری از پزشک و مراکز بهداشتی و بیمارستانی، حفظ کرامت و شان کودکان، پرهیز از هرگونه تبعیض از جمله قومی، فرهنگی، مذهبی، نوع بیماری و جنسیتی.  این حقوق با رعایت نیازهای جسمی، روانی، معنوی و اجتماعی مشروع و معقول است که به صورت استانداردها و قوانین و مقررات درمانی خود را نشان می‌دهد و تیم های درمانی- پزشکی مسئول و موظف به اجرا و رعایت آن هستند.
کلیدواژه‌ها