هدف: مفهوم تضرّع به عنوان یکی از رکنهای اساسی تربیت معنوی و از جمله مفاهیم اخلاقی موجود در قرآن کریم است. پژوهش حاضر به دنبال این است که با توجه به همنشین‌ها، تضرع دارای چه مؤلفه‌های معنایی می‌شود و رابطه آن با سلامت معنوی چگونه است.
مواد و روش ها: پژوهش حاضر به روش کتابخانهای- استنادی و تجزیه و تحلیل به صورت تحلیل محتوایی کیفی (توصیفی- تحلیلی) و سطحِ تحلیل معناشناسی با محوریتِ همنشینی صورت پذیرفته است.
یافته‌ها: کیفیت تضّرع و عوامل زمینه ساز آن بسته کاملی برای بهبود سلامت معنوی و کمال آن ارائه میکند به گونهای که در شرایط سخت بحرانی انسان دچار اضطراب، استرس، بیماریهای جسمانی، روانی، اجتماعی نشود و در این اوضاع، بُعد معنوی او حاکم بر ابعاد دیگر بوده و رنج را معنادار میکند تا انسان مورد نظر به حیات طیبه مورد تأیید قرآن برسد.
نتیجه‌گیری: نتایج تحقیق حاکی از آن است که این واژه در محور همنشینی با واژگانی چون «بأساء»، «الضَّرَّاءِ» «عذاب» و «استکانت» قرار دارد که هر چهار مفهوم به عنوان مقدمه‌ و زمینه ساز تضرّع محسوب می‌شوند. «خُفیهً» به عنوان همنشینی دیگر، به معنای خفای در دعا است و می تواند برای تبیین هرچه بیشتر معنای تضرّع آمده باشد و همنشینی واژه «خِیفه» که به معنای ترس است می‌تواند هم به عنوان زمینه ساز تضرّع و هم نشانگر کیفیت تضرّع ‌باشد و نهایتاً تمام این مؤلفهها تأثیر مستقیم با سلامت معنوی شخص داشته و او را به هدف متعالی قرآن رهنمون میسازد.