مقدمه: شناسایی و اجرای احکام صادره در خصوص دعاوی خانوادگی، به لحاظ ارتباط بسیاری از آنها با نظم عمومی و اخلاق حسنه داخلی، از اهمیت بسیار برخوردار است.
مواد و روش ها: این تحقیق یک روش کتابخانه ای است.
یافته ها: در شناسایی و اجرای احکام خانوادگی علاوه بر شرایط مقرر در قانون مدنی و قانون اجرای احکام مدنی، عناصری مانند تابعیت، اقامتگاه زوجین، رابطه‌ی زوجیت و ابوینی و دین طرفین دعوی نقش بسزایی دارد. تحلیل ها حاکی از آن است که قانونگذار با واگذاری اجرای این دسته از احکام به عمومات اجرای احکام مدنی، و همچنین لزوم کاوش مقام قضایی در قواعد حل تعارض، ابهامات قابل توجهی را در این خصوص باقی گذاشته است. در حالی که قانون حمایت از خانواده 1390، صرفا به جرم ارتکابی توسط سردفتر بدون وجود احکام تفیذی، تنها بُعد بسیار کوچکی از شناسایی و اجرای این احکام را مدنظر قرار داده است.
نتیجه گیری: در برخورد با احکام صادره در دعاوی خانوادگی قضات، باید افزون بر به کارگیری نظام کنترل محدود، عناصری چون تابعیت هر یک از اصحاب دعوا، رابطه ی زوجیتی و یا ابوینی آنها را نیز لحاظ کنند. از این رو، رفع ابهام از قوانین موجود و افزایش سطح آگاهی قضات، نسبت به چگونگی برخورد با اینگونه احکام ضروری است