قرآن وطب

قرآن وطب

معنا شناسی «کلمه» در«فَتَلَقَّی آدَمُ مِن رَبِّهِ کَلِمَاتٍ»

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری دانشگاه تهران، هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی پرند، ایران
2 استادیار دانشگاه تهران، ایران
چکیده
محور آیه  37 سوره بقره، بیان دریافت کلماتی از جانب پروردگار، توسط حضرت آدم علیه السلام، برای جبرانِ خسارتِ خسرانِ ناشی از لغزش در پی اِزلال شیطان و هبوط به زمین است. برای تحلیل معنایی و محتوایی و فهم کلام الهی در آیه مذکور، باید به معنا و مفهوم واژگان کلیدی آیه، سیاق آن و آیات قبل، بعد و حتی صدر و ذیل آن توجه داشت. چون معنا شناسی بر اساس نسبت های بینامتنی، واژگان مرتبط را تحلیل می‏کند. لذا در آن، مقصود، بیان یک معنای محصل خاص نیست؛ بلکه کشف نوعی ارتباط شبکه‏ای واژگانی، نسبت به یکدیگر است. نوشتار حاضر با بیان توصیفی – تحلیلی و روش کتابخانه ای انجام گرفته است و از آن‏جا‏که در میدان معنایی، واژه‏هایی هستند که با یکدیگر ارتباط معنا شناختی دارند و با هم به ذهن تداعی می‏کنند، یا ممکن است با هم به کار رفته‏باشند، یا به جای یکدیگر استعمال شوند و در روابط هم‏نشینی و جانشینی با هم به‏کار برده‏شوند؛ پس از معناشناسی کلمات الهی و تلقّی آن در نظام معنایی قرآن و علوم اسلامی، می‏کوشد تا به بررسی و تحلیل درباره تعلیم اسماء به حضرت آدم علیه‏السلام و فرق آن با تلقّی کلمات الهی و گستره آن با توجه به دیدگاه برخی از مفسّران فریقین بپردازد. و با ژرف‏کاوی، ضمن اشاره به جایگاه والای پیامبر‏اکرم صلّ‏الله‏علیه‏و‏آله‏و‏سلّم و اهل‏بیت معصومین علیهم‏السلام در این آیه شریفه، درصدد پاسخگویی به برخی از شبهات پیش‏رو و ارائه‏ی نظر برگزیده است.
کلیدواژه‌ها