قرآن وطب

قرآن وطب

طراحی و اعتبارسنجی برنامه درسی تفکر انتقادی برای دوره کارشناسی براساس آیات داستانی و تمثیلی قرآن‌کریم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
ﮔﺮوه ﻋﻠﻮم ﺗﺮﺑﯿﺘﯽ، داﻧﺸﮑﺪه ﻋﻠﻮم اﻧﺴﺎﻧﯽ، واحد اراک، داﻧﺸﮕﺎه آزاد اﺳﻼﻣﯽ، اراک، ایﺮان
چکیده
اهداف: هدف پژوهش حاضر، طراحی و اعتبارسنجی برنامه درسی تفکر انتقادی برای دوره کارشناسی براساس آیات داستانی و تمثیلی قرآن‌کریم بود.
مواد و روش‌ها: این پژوهش به روش آمیخته (کیفی- کمی) و در دو مرحله طراحی و اعتبارسنجی انجام شد. شرکت‌کنندگان این مرحله از مطالعه را ۴۰نفر از دانشجویان درس تفسیر موضوعی قرآن کریم تشکیل می‌داد که به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه جایگزین شدند. روایی و اعتبار برنامه درسی از طریق نظر‏سنجی از گروه ۲۰نفره صاحب‌نظران مورد ارزیابی قرار گرفت و اثربخشی برنامه درسی به‌روش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‏آزمون- پس‏آزمون با گروه گواه انجام شد. در مرحله طراحی، ابتدا اهداف کلی آموزشی براساس اهداف آموزش فلسفه برای کودکان لیپمن، مهارت‌های تفکر انتقادی فاسیونه و اهداف آموزش عالی ایران استنباط شد. سپس از میان ۴۰ داستان و ۵۰ تمثیل قرآن کریم، ۴ داستان و ۷ تمثیل مناسب برای اهداف کلی انتخاب و با الگوبرداری از کتاب "داستان‌هایی برای فکرکردن" فیشر] برنامه درسی و معارف اسلامی دانشگاه انتخاب، طراحی و تنظیم شد. روش‌های یاددهی- یادگیری و ارزشیابی با پیروی از شیوه‌نامه آموزش تفکر انتقادی مشخص شد. اعتبارسنجی برنامه درسی طراحی‌شده در دو مرحله انجام شد.
یافته‌ها: تفاوت معنی‌داری میان میانگین نمرات تفکر انتقادی دانشجویان در گروه آزمایش نسبت به گروه شاهد بود. اعتبار برنامه درسی تفکر انتقادی طراحی‌شده برای دوره کاشناسی بر اساس آیات تمثیلی و داستانی قرآن کریم قابل قبول بود.
نتیجه‌گیری: اجرای برنامه درسی تفکر انتقادی مبتنی بر داستان‌ها و تمثیل‌های قرآن کریم برای دوره کارشناسی بر ارتقای مهارت‌های تفکر انتقادی دانشجویان تاثیر مثبت دارد.
کلیدواژه‌ها