قرآن وطب

قرآن وطب

انطباق سنجی آموزه قرآنی «إحدَی الحُسنَیین» بر نگرش دوگانه معنوی به بیماری مبتنی بر دیدگاه اهل بیت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه معارف اسلامی دانشکده پزشکی و عضو مرکز پژوهش‌های بین‌رشته‌ای معارف اسلامی و علوم سلامت، دانشگاه علوم پزشکی ایران؛ تهران
چکیده
قرآن کریم برای جهاد مؤمنان در جبهه حق، فرجامی دوگانه تعریف می­کند که یا منتهی به پیروزی یا منتهی به شهادت است و این دو را با عنوان «یکی از دو نیکی» بیان می‌کند تا هیچ نگاه منفی به این شرایط سخت وجود نداشته باشد. پرسش مشخص در پژوهش حاضر این است که بر اساس دیدگاه اهل­بیت، آیا می­توان ایده قرآنی مذکور در تعریف فرجام شناور دوگانه­ نیک را (فارغ از مصداق دو نیکی در فرجام جهاد) به وضعیت بیماری برای بیمار تسرّی و انطباق داد؟ بر اساس یافته­های پژوهش به روش تحلیلی- تطبیقی، اهل­بیت دو نوع نیکی دوگانه در دو وضعیت بیماری منتهی به سلامت و بیماری منتهی به مرگ (به قید مؤمن‌بودن) تعریف کرده­اند: در نوع اول، نیکیِ افزایش درجات مؤمن یا نیکیِ زدایش گناهان مؤمن تعریف می­شود. در نوع دوم نیز دوگانه نیکی در مرگ با رهایی از درد و رنج دنیا یا نیکی در مرگ با پاک­سازی از گناهان تصویر می­شود. در نتیجه مشخص گردید معارف دینی، نگاه بیمار مؤمن را تحت هر شرایطی به آینده خود روشن می­سازد و هرگونه منفی­نگری را نسبت به آینده­، مرتفع می­سازد. همچنین آثار معنوی بیماری در نگره مؤمنانه، شمول حداکثری در جامعه ایمانی می­یابند؛ نه این که صرفاً مؤمنانی که مقامی والا دارند، بدان دست یابند.
کلیدواژه‌ها

  1. Holy Quran
    1. Ebna Bastam, Abdullah and Hossein, Teb al-Aemmeh, Qom, Dar al-Sharif al-Razi, 1411 AH.
    2. Horr Amili, Muhammad bin Hasan, Vasal al-Shia, Qom, Al-Al-Bayt Institute, 1409 AH.
    3. Ibn Babouyeh, Muhammad Ibn Ali, Savav al-amal va Eghab al-amal, Qom, Dar al-Sharif al-Razi, 1406 AH
    4. Ibn Baboyeh, Mohammad Bin Ali, Al-Mali, Tehran, Kitabachi, 1376.
    5. Ibn Baboyeh, Muhammad Bin Ali, Ayoun Akhbar al-Reza, Tehran, Jahan, 1378 AH.
    6. Ibn Babuyeh, Muhammad bin Ali, Ma'ani al-Akhbar, Qom, Islamic Publications Office, 1403 AH.
    7. Imam Reza, Feghh al-Mansoob ela Imam al-Reza, Mashhad, Al-Al-Bait Institute, 1406 AH.
    8. Kafami, Ibrahim bin Ali, al-Balad al-Amin,  Beyroot, al-Alami institute, 1418 AH.
    9. Kafami, Ibrahim bin Ali, al-Masbah, Qom, Dar al-Razi, 1405 AH.
    10. Khomeini, Ruhollah, Imam Khomeini's book, Tehran, Institute for Editing and Publishing Imam Khomeini's Works, 1389.
    11. Koleini, Muhammad bin Yaqub, al-Kafi, Tehran, Dar al-Katb al-Islamiya, 1407 AH
    12. Laysi, Ali, Oyoon al-hekam, Qum, Dar al-Hadis,
    13. Majlisi, Muhammad Baqir, Behar al-Anvar, Beirut, Dar Ihya al-Tarath al-Arabi, 1403 AH.
    14. Meybodi, Ahmed bin Mohammad, Kashf al-Asrar, Tehran, Amirkabir, 1371.
    15. Nasr bin Muzahm, Vagha al-Saffin, Qom, Ayatollah Murashi Najafi school, 1404 AH.
    16. Tabarsi, Fazl bin Hassan, Majma al-bayan, Tehran, Nasser Khosro, 1372.
    17. Toreyhi, Fakhr al-Din, Montakhab al-Toreyhi, beyroot, al-tarikh al-Arabi Institute, 2007.
    18. Tusi, Muhammad bin Hassan, Tahzeeb al-Ahkam, Tehran, Dar al-Kutb al-Islamiya, 1407 AH.