قرآن وطب

قرآن وطب

حجاب و عفاف و نقش آن در سلامت روان و سلامت خانواده و جامعه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
کارشناس علوم آزمایشگاهی دانشگاه علوم پزشکی اراک شبکه بهداشت و درمان شهرستان دلیجان مرکز بهداشت شهرستان دلیجان
چکیده
پژوهش حاضر باهدف بررسی حجاب و عفاف و نقش آن در سلامت روان، خانواده و جامعه انجام‌شده است. موضوع حجاب و عفاف از مباحث چالش‌برانگیزی است که همواره محل بحث‌ها و نقدهای فراوان بوده است. شاید بتوان با اثبات تأثیرات حجاب در حوزه‌ سلامت روان، از طریق پژوهش‌های علمی، دریچه‌ای نوین برای بسط و توسعه‌ فرهنگ حجاب در جامعه گشود؛ زیرا مقوله‌ حجاب و عفاف از چالشی‌ترین موضوعات فرهنگی، به‌ویژه در سال‌های اخیر بوده است. تردیدی وجود ندارد که رعایت پوشش اسلامی، تأثیرات مهمی بر سلامت روانی زنان دارد. میزان این تأثیر را می‌توان از طریق بررسی پیامدهای آن و با توجه به مؤلفه‌های سلامت روان سنجید. تأثیرات حجاب را می‌توان در دو عرصه‌ فردی و اجتماعی جست‌وجو نمود. مهم‌ترین مؤلفه‌ سلامت روان، یعنی آرامش قلبی و اطمینان خاطر، بدون شک اصلی‌ترین ثمره‌ حجاب برای زنان است. محیط آرام، بستر‌ساز رشد فردی و اجتماعی است. اثرات دیگری چون امنیت خاطر، تکریم شخصیت، انسجام روانی، رشد روانی و اجتماعی، سلامت جسمانی و تعدیل میل فطریِ خودنمایی، ازجمله آثار فردی حجاب بر سلامت روان و نیز سلامت خانواده و اجتماع به‌شمارمی‌روند. حفظ کیان خانواده، تأمین آزادی تحصیلی، شغلی و اجتماعی زنان، حفظ سلامت اخلاقی و اجتماعی جامعه، کمک به بهره‌وری نیروی کار زنان و بستن راه‌های ابتذال و نفوذ فرهنگی و سیاسی، ازجمله آثار بارز گسترش فرهنگ عفاف و شیوع حجاب هستند. به‌عنوان نتیجه‌ نهایی می‌توان قاطعانه ادعا نمود که اصلی‌ترین تأثیر حجاب، ارتقای سلامت روان، خانواده و جامعه است؛ و این همان فلسفه‌ تشریع حکم الهیِ حجاب است.
کلیدواژه‌ها

  1. اکبری، م (1383). مروارید عفاف، قم: مؤسسهمؤسسّه انتشارانی ظفر.
  2. آذربایجانی، م (1396). روان‌شناسی اجتماعی با نگرش به منابع اسلامی، تهران: سمت.
  3. باقری، م؛ بنی اسدی، ح؛ داوری، ص (1390). «رابطه دین‌داری و ابعاد شخصـیت بـا سلامت روان معلمان شهرستان رودان»، مطالعات اسلام و روانشناسی، 5(9)، 32-7.
  4. رجبی، ع (۱۳۹۰). حجاب و نقش آن در سلامت روان، چ هشتم، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
  5. شجاعی، م (1399). در و صدف، تهران: نشرمحیی.
  6. طباطبایی، م (1382). ت‍ف‍س‍ی‍رال‍م‍ی‍زان. ت‍رج‍م‍ه: م‍ح‍م‍دب‍اق‍رم‍وس‍وی ه‍م‍دان‍ی، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
  7. طباطبایی، م ح (۱۳۶۲). المیزان فی تفسیر القران، تهران: دارالتبلیغ اسلام.
  8. عطائی‏فر، ح؛ عمانی، م (1402). حجاب و تأثیر آن بر ارتقاء سلامت از منظر علوم روانشناسی و تربیتی، مراغه: اولین اجلاس ملی ارتقای سلامت و چالش‌های حقوقی و پزشکی فراروی آن.
  9. عظیمیان، م؛ بهشتی، س (1388). بررسی فلسفه و قلمرو حجاب در اسلام و آثار تربیتی آن، تربیت اسلامی، 4(8)، 103-75.
  10. قائمی، ع ( 1373). حیات زن در اندیشه اسلامی، تهران: انتشارات امیری.
  11. قمی، ع(1404ق). تفسیرالقمی، قم: دارالکتاب.
  12. کوهی سوق، خ؛ بهمئی، ا (1394). پوشش اسلامی، امنیت و سلامتوسلامت روان، هرمزگان: اولین همایش ملی اسلام و سلامتوسلامت روان.
  13. کیان‌پورفرخی، ف؛ حقیقی، ج (1386). رابطه مراحل رشد روانی- اجتماعی اریکسون با سلامت روانی سالمندان استان خوزستان، مجله علمی پزشکی،6(4)، 52-17.
  14. مایلی، ف (1396). بررسی تأثیر عفاف و حجاب در احساس خود ارزشمندی زنان، تهران: همایش نگرش علمی و کاربردی به عفاف و حجاب.
  15. محمدیمحمّدی ری‌شهری، م (1393). میزان الحکمه. ترجمه حمیدرضا شیخی. قم: انتشارات دارالحدیت.
  16. مطهری، م (1390). مجموعه آثار، تهران: صدرا.
  17. مکارم شیرازی، ن (1400). تفسیر نمونه، تهران: دارالکتب الاسلامیه.