1
دانشیار گروه آموزشی معارف اسلامی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، ایران؛ تهران؛ و دانشگاه علوم پزشکی ایران، مرکز توسعه پژوهشهای بینرشتهای معارف اسلامی و علوم سلامت
2
دانشجوی کارشناسی ارشد مشاوره خانواده، دانشگاه آزاد، تهران شمال. تهران. ایران
چکیده
زمینه و هدف:
هدف از انجام این پژوهش، تبیین جایگاه و ابعاد خود ارزشمندی از منظر قرآن کریم و بررسی نقش این نگرش در تقویت سلامت معنوی و پیشگیری از رفتارهای خودویرانگر بهویژه پدیده خودکشی است. این تحقیق میکوشد با تحلیل آیات مرتبط با عزت و کرامت نفس، نشان دهد که چگونه نگاه توحیدی و کرامتمحور قرآن به انسان میتواند در بازسازی معنای زندگی و مقابله با بحرانهای روانی وجودی، مؤثر واقع شود؛ و از طرفی پاسخگوی این سوال باشد که چرا قرآن کریم انسان را از خودکشی منع کرده است. روش بررسی: این پژوهش با روش مطالعه کتابخانهای و به شیوه توصیفی _ تحلیلی انجامگرفته که با مراجعه به کتاب قرآن کریم، مواد و دادههای لازم بهدستآمده و بررسیشده است. یافتهها: الف) شناخت هویت الهی انسان، زمینهساز معنا یافتن زندگی است. ب) آموزههای قرآنی با القای مفهوم «مسئولیت الهی»، «آزمایش بودن سختیها» و «امید به رحمت الهی» (زور: 53)، انسان را از فرورفتن در ورطه ناامیدی و خودویرانگری بازمیدارد. پ) پیشگیری از خودکشی از منظر قرآن، از مسیر بازیابی معنای زندگی و خود ارزشمندی میگذرد. ت) کرامت انسان در قرآن، امری فطری و ذاتی است. ث) خودشکوفایی و کرامت ارزشی، محصول انتخاب معنوی انسان است. نتیجهگیری: قرآن با ارائه چارچوبی توحیدی برای تفسیر سختیها و رنجها در زندگی، به او معنایی ژرف و هدفی بلند میبخشد. از همین رو، کرامتبخشی قرآن به انسان میتواند، بهمثابه سدی در برابر پدیده خودکشی ناشی از فروپاشی معنوی عمل کند.