چکیده

زمینه و هدف: فضای مجازی با ایجاد فرصت‌ها و تهدیدهایی برای کودکان، حق بر سلامت روان آنان را به‌عنوان حقی بنیادین در محیط دیجیتال با چالش مواجه کرده است. این پژوهش با هدف تحلیل این حق در سه بستر فقه اسلامی، قوانین داخلی ایران و اسناد بین‌المللی و ارائه راهکارهای حقوقی انجام شده است.

روش بررسی: پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی و با جمع‌آوری داده‌ها از طریق مطالعه کتابخانه‌ای و تحلیل محتوای منابع اولیه و ثانویه انجام شد. تحلیل داده‌ها مبتنی بر استخراج، دسته‌بندی و تفسیر مضامین و سپس تحلیل تطبیقی آن‌ها بود.

یافته‌ها: در قوانین ایران، علیرغم مقرراتی مانند قانون جرائم رایانه‌ای و قانون حمایت از اطفال و نوجوانان، خلأهای تقنینی و اجرایی در حمایت صریح از سلامت روان کودکان در فضای مجازی وجود دارد. در مقابل، اسناد بین‌المللی به‌ویژه کنوانسیون حقوق کودک، با ارائه چارچوبی جامع و حق‌محور، الگویی پیشرو عرضه می‌کنند.

نتیجه‌گیری: تضمین این حق در ایران نیازمند گذار از رویکرد صرفاً کیفری به رویکردی پیشگیرانه و حق‌محور است. تدوین قانون جامع، تقویت نهادهای نظارتی، آموزش سواد دیجیتال و الزام بخش خصوصی به رعایت حریم کودکان، از راهکارهای ضروری با الهام از فقه و استانداردهای بین‌المللی است.