سابقه و هدف:پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی خانواده‌درمانی سیستمی و معنا‌درمانی اسلامی بر تکانشگری و سلامت روان نوجوانان دارای افکار خودکشی انجام شد.

مواد و روش‌ها:این پژوهش از نوع نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی نوجوانان دارای افکار خودکشی شهر تهران در سال 1404 بود. از میان آن‌ها، 60 نفر به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه مداخله و یک گروه گواه جایگزین شدند. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس سلامت عمومی گلدبرگ و پرسشنامه تکانشگری بارت و همکاران بود. گروه مداخله اول، معنا‌درمانی اسلامی را طی 12 جلسه و گروه مداخله دوم، خانواده‌درمانی سیستمی را طی 10 جلسه 90 دقیقه‌ای (هفته‌ای دو جلسه) به‌صورت گروهی دریافت کردند، در حالی که گروه کنترل در فهرست انتظار قرار گرفت. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره، تحلیل واریانس و آزمون تی تحلیل شد.



یافته‌ها:نتایج نشان داد بین گروه معنا‌درمانی اسلامی، خانواده‌درمانی سیستمی و گروه کنترل در پس‌آزمون متغیرهای تکانشگری (F=41/2، P=0/001) و سلامت روان (F=43/65، P=0/000) تفاوت معناداری وجود دارد. همچنین معنا‌درمانی اسلامی در بهبود سلامت روان با تفاوت میانگین (8/2) اثربخشی بیشتری نسبت به خانواده‌درمانی سیستمی با تفاوت میانگین (6/3) داشت، در حالی که خانواده‌درمانی سیستمی در کاهش تکانشگری با تفاوت میانگین (15/2) مؤثرتر از معنا‌درمانی اسلامی با تفاوت میانگین (12/6) بود.

نتیجه‌گیری:یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد مداخلات مبتنی بر معنا و خانواده می‌توانند به‌طور مؤثری مشکلات هیجانی و رفتاری نوجوانان دارای افکار خودکشی را کاهش دهند. رویکردهای معنوی در ارتقای سلامت و بهزیستی روان‌شناختی نقش برجسته‌تری دارند