قرآن وطب

قرآن وطب

تحلیل فرایند شکل‌گیری و مدیریت حسادت و کینه بر اساس سوره یوسف (ع) با رویکرد روان‌شناختی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه روانشناسی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران
2 کارشناسی ارشد مددکاری اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
چکیده
زمینه و هدف: این پژوهش با هدف تبیین ریشه‌ها، پیامدها و راهبردهای مدیریت حسادت و کینه‌توزی بر اساس داستان سوره یوسف(ع) و مقایسه آن با برخی مبانی نظری روان‌شناسی انجام شده است.

روش بررسی: روش پژوهش کیفی و مبتنی بر تحلیل محتوای متون است. در این مطالعه، مضامین مرتبط با حسادت، کینه و بخشش از آیات سوره یوسف(ع) استخراج و کدگذاری شد و سپس با مفاهیم مطرح در برخی نظریه‌های روان‌شناسی، از جمله نظریه مقایسه اجتماعی فستینگر، نظریه محرومیت نسبی و رویکرد شناختی ـ رفتاری، مورد مقایسه و تحلیل قرار گرفت.

یافته ها: یافته‌ها نشان داد که در داستان سوره یوسف(ع)، حسادت با عواملی همچون برداشت نادرست از محبت والدین، احساس محرومیت نسبی و مقایسه‌های اجتماعی نادرست شکل می‌گیرد و می‌تواند به پیامدهایی مانند کینه‌توزی، رفتارهای پرخاشگرانه و گسست روابط خانوادگی منجر شود. این الگو با برخی تبیین‌های روان‌شناختی درباره نقش افکار ناکارآمد و مقایسه‌های اجتماعی در شکل‌گیری حسادت همسو است. همچنین در این سوره، عفو و گذشت، درک متقابل و حفظ کرامت انسانی به‌عنوان راهبردهایی برای کاهش کینه و بازسازی روابط مطرح شده است که با مفاهیمی مانند بازسازی شناختی و تقویت همدلی در روان‌شناسی قابل مقایسه است.

نتیجه گیری: نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که تحلیل داستان سوره یوسف(ع) می‌تواند چارچوبی مفهومی برای فهم ابعاد اخلاقی و روان‌شناختی حسادت و کینه‌توزی فراهم آورد و زمینه‌ای برای گفت‌وگوی میان مطالعات قرآنی و روان‌شناسی ایجاد کند.
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 10 آبان 1405