قرآن وطب

قرآن وطب

طراحی و اعتبارسنجی بسته آداب تسلیت‌گویی اسلامی در مادران با سوگ فرزند مبتلا به سرطان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه مشاوره، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران.
2 استادیار، گروه مشاوره، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران
3 استادیار، گروه مشاوره، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران.
4 دانشیار، گروه مشاوره، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران.
چکیده
مرگ فرزند برای مادر سخت ترین تجربه ممکن در زندگی است و آسیب‌های روانشناختی متعددی با خود دارد. به ویژه فوت فرزند به خاطر سرطان دشواری‌های خاص خود را دارد. به دلیل دشواری این تجربه مادران نیازمند تسلی و آرامش هستند. اما چگونگی تسلیت گویی اهمیت زیادی دارد. بنابراین هدف پژوهش حاضر تدوین آداب تسلیت‌گویی بر اساس تجارب زیسته مادران داغدیده فرزندان سرطانی بود. پژوهش حاضر آمیخته و در قالب طرح آمیخته اکتشافی و شامل روش کیفی پدیدارشناسی و کمی بود. روش نمونه‌گیری هدفمند و با حداکثر اختلاف بود. تعداد افراد نمونه 13 نفر از مادران داغدیده به خاطر فوت فرزند مبتلا به سرطان در شهر یزد بودند. روش جمع‌آوری داده‌ها مصاحبه نیمه ساختاریافته بود. بعد از انجام مصاحبه از شرکت‌کنندگان و ضبط مصاحبه، هر کدام از مصاحبه‌های ضبط شده بر روی کاغذ پیاده شده و به روش کلایزی مورد تحلیل قرار گرفت. از تحلیل داده‌ها ۳ مضمون اصلی و ۱۶ مضمون فرعی حاصل شد. مضامین اصلی تسلیت گویی متمرکز بر معنویت، تسلیت گویی متمرکز بر هیجان کارآمد و تسلیت ناگویی بود. با استفاده از داده‌های حاصل، بسته مشاوره سوگ و آداب تسلیت‌گویی با رویکرد اسلامی شامل ده جلسه طراحی شد. برای اعتبارسنجی بسته طراحی شده از تکنیک دلفی استفاده شد. سپس پاسخ‌های جمع‌آوری شده مورد تحلیل قرار گرفت و در قالب دو شاخص ضریب نسبی روایی محتوا (CVR) و شاخص روایی محتوا (CVI) کمی سازی شد. حداقل مقدار قابل قبول برای روایی محتوا ۷۹/۰ بوده که برای جلسات روایی ۸۵/۰ به دست آمد. هم‌چنین حداقل ضریب نسبی روایی محتوا نیز ۶۲/۰ بوده که برای جلسات ۶۷/۰ حداقل مقدار به دست آمده بود. نتایج نشان دهنده اعتبار بسته مشاوره بود. این یافته‌ها نشان می‌دهد در تسلیت‌گویی با مادران داغدیده باید آدابی را رعایت کرد که کارکرد تسلی بخشی را داشته باشد و منجر به آسیب و ناراحتی بیشتر مادر داغدیده نشود.
کلیدواژه‌ها