دعا به همگان می آموزد انسان آرمانی چگونه است و چه ویژگی هایی دارد؟ کسی که تمام مهارتها زندگی را دارد از نظر تربیتی و روانشناختی چگونه است. در بسیاری از ادعیه توصیف های فراوانی از چنین انسانی آمده از جمله دعای کمیل، دعای ابوحمزۀ ثمالی و مناجات شعبانیه. پژوهش حاضر با هدف دست یابی به سازه های روانشناختی و تربیتی موثر در این زمینه با روش تحلیل محتوای کیفی 12 فراز دعای کمیل، 27 فراز دعای ابوحمزه و تمامی متن مناجات شعبانیه که محتوای درخواست(خواستن) داشتند را بررسی و پس از استخراج مفاهیم و طبقه بندی مقوله ها نتایج حاصل در قالب 2 مضمون در 9 طبقه برای دعای کمیل، 92 مضمون در 21 طبقه برای دعای ابوحمزه و 59 مضمون در 10 طبقه برای مناجات شعبانیه به دست آمد. از نظر روانشناختی این دعاها دربردارنده مفاهیم خودشناسی، امیدواری و خود ارزشمندی، توجه به نیازها، ذهن آگاهی، آرامش روان، سلامت عاطفی، شفقت و ارتباط موثر و سازنده و از نظر تربیتی دارای مبانی، اصول و روشهای متعددی برای تعلیم و تربیت انسان ها است.