قرآن وطب

قرآن وطب

بررسی هنر در اسلام و قرآن با تکیه برآراء و اندیشه های شیخ شهاب الدین سهروردی در راستای سبک زندگی اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه فلسفه وکلام اسلامی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.
2 استادیار، گروه فلسفه و کلام اسلامی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران
3 استادیار، گروه فلسفه و کلام اسلامی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.
چکیده
هدف: برخی برتری هنری را در برتری فنی و تسلط بر عناصر یک شکل هنری می دانند؛ برخی دیگر هنر برتر و والا را هنری می دانند که در انسان، احساس عظمت یا قدرت به وجود می آورد . با استناد به فحوای کلام فلاسفه و اندیشمندان اسلامی می توان گونه های مختلف هنر را استنباط کرد که از جهت مبدا، غایت و ماهیت به هم نزدیک اند.  به عنوان نمونه با تعمق در آثار سهروردی می توان به گونه هنری که در جهت زیبایی ( زیبایی واقعی و استعلائی ) گام بر می دارد پی ببریم به طوری که می توان ان را "هنر ارزشی" نام نهاد و دیگری ، هنری که از این ویژگی بی بهره است و در مسیر تعالی و تکامل انسان حرکت نمی کند و می توان آن را "هنر غیر ارزشی" نامید. همچنین می توان ویژگی هایی همچون رسا بودن، جاودانگی، جهانی بودن، خلاق بودن، عقلانیت، زیبایی و معرفت و مُشَکَک بودن را در آثار و نظریات فلاسفه مسلمان یافت. در قرآن مطلبی که مستقیما به هنر اشاره‌ای داشته باشد نیست ولی با توجه به سوره‌ها و آیه‌های آن، قرآن سراسر از هنر است. و مصداقا به هنر می‌پردازد و چه بسا به آن جهت می‌دهد. مثلا در مورد شعر که قرآن «شعر عرب را به عنوان هنر محکوم نمی‌کند، چرا که همین هنر اگر در اختیار افراد مؤمن و صالح قرار گیرد ارزشمند و به سود جامعه و مورد ستایش و تکریم است. و در قرآن کریم آن دسته از شاعرانی مورد سرزنش هستند که پیشوای گمراهی می‌باشند و آن شاعرانی که به خدا ایمان آورده و عمل نیکو انجام می‌دهند و همیشه به یاد خداوند هستند از آن گروه استثنا می‌باشند.
مواد و روش: با توجه به اهمیت این موضوع، این تحقیق با رویکرد اسنادی و  به شیوه توصیفی-تحلیلی انجام شد.
یافته ها: سبک زندگی متناسب با فرهنگ و هنر جامعه و متناسب با طبقات و یا قشربندی اجتماعی است. ایران نیز از این قاعده مستثنی نیست و متناسب با فرهنگ ایرانی- اسلامی سبک زندگی نیز با این فرهنگ قانونمند می­شود. با صنعت فرهنگ نمی­شود سبک زندگی خاصی را تعریف کرد در این صورت سبک زندگی به مد تبدیل می­شود که با سپری شدن زمان به ورطه فراموشی می­افتد در حالیکه سبک زندگی از ساختار فرهنگ و پایگاه اجتماعی- اقتصادی خانواده منتج می­شود.
نتیجه گیری: سبک زندگی اسلامی فرد و جامعه را به یک مدینه فاضله سوق می­دهد. و در این میان فرهنگ و هنر در تولید و بازتولید سبک زندگی نقش محوری دارند فرهنگ و هنر در بطن جامعه تولید می­شود و به همین دلیل است که شهروندان همچنان به موسیقی سنتی علاقه­مندد.
کلیدواژه‌ها