قرآن وطب

قرآن وطب

مدل نظری مداخله درمانی از منظر قرآن جهت کاهش درد افراد مبتلا به میگرن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران
2 استاد تمام دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران ،
3 استادیار گروه روانشناسی ،پژوهشکده زنان دانشگاه الزهراء (س)تهران
4 عضو هیت علمی مدرسه دانشجویی قرآن و عترت دانشگاه تهران
چکیده
اهدف: میگرن اختلالی روان­تنی است که همه ابعاد فردی و اجتماعی زندگی فرد را تحت تأثیر خود قرار می­دهد. درمان­های گوناگونی برای کاهش سردردهای میگرنی مطرح شده که اثربخشی­ آن‌ها متفاوت است. امروزه، مداخلات درمانی مبتنی بر فرهنگ و دین برای بسیاری از اختلالات روانشناختی مورد استفاده قرار می­گیرند که به دلیل بومی بودن، مورد استقبال بسیاری از درمانجویان قرار گرفته و اثرات درمانی قابل قبولی دارند. قرآن کریم، کتاب مقدس مسلمانان، حاوی آموزه­ های ارزشمندی راجع به سبک زندگی و راه­های آرامش و سعادت است و مسیرهای برون‌رفت از اضطراب در آن به تفصیل بیان شده است. استفاده از قرآن کریم در کشف مسیرهای استرس­ زدا و آرامش افزا می­تواند محورهای مهمی برای تدوین پروتکل­های آموزشی و درمانی به پژوهشگر ارائه دهد. هدف این پژوهش در گام نخست بررسی درد در قرآن و عوامل ایجاد کننده آن و در گام بعدی، ارائه راهکارهایی برای کاهش درد، با توجه به عوامل تشدیدگر درد بوده است.
روشها: در این مطالعه از روش کیفی و تحلیل متن بهره برده شده است که در فرهنگ قرآن، به آن تدبر گفته شده و روش­های ادبی و بیانی خاص خود را دارد که بر کلام عربی استوار است. در این پژوهش از روش تدبر کلمه­ ای به صورت خاص استفاده شده است که طی آن برای مفاهیم مورد سوال، واژگان متناظر عربی از قرآن انتخاب می­شود.
یافتهها: در این تحقیق، انواع درد از منظر قرآن شناسایی شد و با استخراج اصولی برگرفته از قرآن، مدلی تبیینی برای رهایی از درد پیشنهاد شد. سه مولفه مهم ذکر، صبر و حُسن عوامل مرتبط با کاهش درد هستند که طراحی مداخله بر اساس آن­ها در ارتباط با کاهش درد اهمیت فراوانی دارد.
نتیجه گیری: طبق آیات نورانی قرآن، عواملی چون غفلت، خوف، استرس و رفتارهای ناسازگار، می­توانند عواملی برای افزایش دردهای عذاب‌آور باشند. به این ترتیب، در طراحی پروتکل­ها بهره­ گیری از مولفه­ های مقابل این عوامل، می­تواند سبب کاهش دردهای میگرنی و سایر دردها گردد.
کلیدواژه‌ها