1
کارشناسی ارشد تاریخ و فلسفه آموزشوپرورش، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
2
دانشیار دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
چکیده
مطالعه حاضر به بررسی روشهای اصلاح رفتار از دیدگاه قرآن و سنت و مطابقت آن با روشهای روانشناختی میپردازد. پژوهش از نوع کیفی و روش مورداستفاده بهصورت توصیفی - تحلیلی با رویکرد تطبیقی است. بر اساس نتایج بهدستآمده میتوان گفت در روانشناسی بحثی تحت عنوان نظارت بر خود و خود پنداره مطرح است و این بحث تحت عنوان اصل کرامت ذاتی انسان از دیدگاه قرآن و سنت مطرح گردیده است که هر دو بیانکننده روشهای اصلاح رفتار میباشند. در دیدگاه روانشناختی نظارت بر خود، کاربردهای فراوان دارد. افراد از شیوههای ادارة خود برای مهار عادتهای شخصی، رفتارهای مرتبط با سلامت، رفتارهای حرفهای و مشکلات شخصی خود استفاده میکنند. در اخلاق اسلامی نیز نظارت بر خود و محاسبه نفس بهصورت جدی مطرح است. رفتار افراد در دیدگاه قرآن و سنت، به این موضوع برمیگردد که سعی کنیم افراد را چنان پرورش دهیم که خود محاسبهگر اعمال خود باشند. تفاوت در دیدگاه قران و سنت و روانشناسی را میتوان در برداشت از فرد خلاصه کرد که به آن خود پنداره گفته میشود و شباهت را میتوان در مفهوم معنویت دانست که در روانشناسی و دیدگاه قرآن و حدیث دارای مفاهیم مشترکی هستند. اصلیترین تفاوت این دو شیوه اصلاح رفتار این است که دیدگاه قرآن و سنت برمبنای دین و وحی است اما تأثیر نظریات روانشناسی در این زمینه امکانی است.