Quran and Medicine

Quran and Medicine

تحلیل تطبیقی سلامت معنوی در چارچوب‌های قرآن‌بنیان و سکولار

Document Type : Original Article

Authors
mehdi salehi 1
seyed mohammad razavi 2
mohammad aram 3
1 دانشجوی دکتری، رشته علوم قرآن و حدیث، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 گروه دانشی فلسفه، الهیات و معارف اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 دانشیار، گروه دانشی فلسفه، الهیات و معارف اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
Abstract
Spiritual health, as a foundational dimension of holistic human well-being, has been conceptualized within two primary paradigms: the Qur’anic and the secular. Faith-based approaches, rooted in revelatory and spiritual traditions, define spiritual health in connection with faith, rituals, and a relationship with a transcendent reality. In contrast, secular discourses, particularly within psychology and philosophy, explicate this concept through notions such as self-actualization, personal meaning-making, and psychological well-being. This study aims to elucidate the points of convergence and divergence between these two paradigms by conducting a comparative analysis of the concept of spiritual health. It specifically examines the framework provided by the teachings of the Holy Qur’an, as a prominent representative of the religious perspective, and non-religious (secular) approaches. Employing a descriptive-analytical methodology based on a systematic review of literature, this research extracts, categorizes, and compares the key components of spiritual health in both frameworks. The analysis reveals that both perspectives emphasize the importance of concepts such as ethical living, the search for meaning, and healthy relationships. However, fundamental points of divergence are observable in the source of authority (revelation-based vs. human-centered), teleology (eschatological salvation vs. inner flourishing), and the mechanisms for attainment (faith and piety vs. self-awareness and mindfulness). Understanding these commonalities and distinctions not only contributes to enriching the theoretical literature on spiritual health but can also pave the way for developing integrative clinical and cultural interventions that are congruent with the belief systems of individuals in the contemporary
Keywords
Spiritual Health
Religious Approach
Secular Approach
Ethics
1.     ابن منظور، محمد بن مکرم، (۱۹۹۴). لسان العرب. بیروت: دار صادر.
2.     جوادی آملی، عبدالله. (۱۳۹۱)، مفاتیح الحیات. قم: انتشارات اسراء.
3.     داوکینز، ریچارد. (۱۳۹۴)، پندار خدا (ترجمه ا. فرزام). [فاقد اطلاعات ناشر رسمی].
4.     سارتر، ژان پل. (۱۳۸۶)، هستی و نیستی (ترجمه عنایت‌الله شکیباپور). تهران: انتشارات جامی.
5.     سلیگمن، مارتین. (۱۳۹۵)، شادمانی درونی: روان‌شناسی مثبت‌گرا در خدمت خشنودی پایدار (ترجمه مصطفی تبریزی و همکاران). تهران: نشر دانژه.
6.     طباطبائی، محمدحسین. (۱۴۱۷ ق)، المیزان فی تفسیر القرآن. قم: مکتبة النشر الإسلامی.
7.     غباری بناب، باقر؛ و همکاران، (۱۳۸۶). سلامت معنوی… فصلنامه اندیشه و رفتار، ۱۲ (۴)، ۴۷۱-۴۸۰.
8.     الغزالی، أبو حامد. (۲۰۰۵)، إحیاء علوم الدین. بیروت: دار ابن حزم.
9.     فرانکل، ویکتور. (۱۳۹۸)، انسان در جستجوی معنا (ترجمه نهضت صالحیان و مهین میلانی). تهران: انتشارات درسا.
10. قرآن کریم
11. کابات-زین، جان. (۱۳۹۷)، زندگی پرآشوب… (ترجمه مهدی اکبری). تهران: انتشارات ارجمند.
12. مصباح یزدی، محمدتقی، (۱۳۹۳). اخلاق در قرآن (جلد اول). قم: انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
13. مطهری، مرتضی. (۱۳۸۹)، مقدمه‌ای بر جهان‌بینی اسلامی: انسان در قرآن. تهران: انتشارات صدرا.
14. یالوم، اروین. (۱۳۹۶). روان‌درمانی اگزیستانسیال (ترجمه سپیده حبیب). تهران: نشر نی.
15.  Becker, E. (1973). The denial of death. Free Press.
16.  De Botton, A. (2012). Religion for atheists: A non-believer’s guide to the uses of religion. Penguin Books.
17.  Haidt, J. (2006). The happiness hypothesis: Finding modern truth in ancient wisdom. Basic Books.
18. Koenig, H. G. McCullough, M. E. & Larson, D. B. (2001). Handbook of religion and health. Oxford University Press.
19. Maslow, A. H. (1943). A theory of human motivation. Psychological Review, 50(4), 370–396.
20.  Masten, A. S. (2001). Ordinary magic: Resilience processes in development. American Psychologist, 56(3), 227–238.
21.  Paloutzian, R. F. & Park, C. L. (Eds.). (2013). Handbook of the psychology of religion and spirituality (2nd ed.). Guilford Press.
22.  Pargament, K. I. (1997). The psychology of religion and coping: Theory, research, practice. Guilford Press.
23.  Puchalski, C. M. & Romer, A. L. (2000). Taking a spiritual history… Journal of Palliative Medicine, 3(1), 129–137.
24.  Tedeschi, R. G. & Calhoun, L. G. (2004). Posttraumatic growth: Conceptual foundations and empirical evidence. Psychological Inquiry, 15(1), 1–18.
25.  Wong, P. T. P. (2012). Toward a dual-systems model of what makes life worth living. In P. T. P. Wong (Ed.), The human quest for meaning… (2nd ed. pp. 3–22). Routledge.